Bunt Blogt

vrijdag 20 december 2024

De beste boeken van 2024 (die ik niet gelezen heb)

Van de boeken die je niet gelezen hebt, weet je niet hoe goed ze zijn. Toch maak ik al jarenlang aan het eind van het jaar een lijst van de beste boeken die ik niet gelezen heb, met als kompas mijn natte vinger.

Eigenlijk zijn het de boeken waarnaar ik nieuwsgierig ben, boeken die ik op mijn verlanglijstje heb staan. En meestal word ik niet teleurgesteld wanneer ik die boeken daadwerkelijk ga lezen. Van de boeken die ik in 2023 op die lijst zette, las ik er alsnog drie (van Rob van Essen, Jan Vantoortelboom en Leo Pleysier) en ze kwamen alle in mijn toplijst terecht. Aan het vierde (van Arthur Japin) ben ik net begonnen.

In 2022 maakte ik de lijst niet, zie ik. In 2021 stonden er vier op die ik alsnog las en in een toplijst opnam, al las ik het boek van Ine Boermans pas afgelopen jaar. In de lijst van 2020 vind ik zelfs zes boeken terug die ik later met plezier las.

En hoeveel boeken nam ik in de oudere niet-gelezen-lijst op die ik later alsnog las? In 2019 drie, in 2018 zes, in 2017 vijf, in 2016 maar twee, in 2015 vier (waarvan ik het boek van Connie Palmen pas dit jaar las), in 2014 maakte ik de lijst niet, in 2013 drie en in 2012 maar liefst zeven.

Sommige boeken heb ik onlangs aangeschaft, maar nog niet gelezen. Die heb ik nog niet in dit overzichtje opgenomen.

En naar welke boeken van afgelopen jaar ben ik nieuwsgierig? De keus was niet gemakkelijk, maar na strepen kwam ik uit op de volgende tien:

1. Jeroen Brouwers / Geert van Oorschot, Briefwisseling 1968 - 1986

2. Safae El Khannoussi, Oroppa

3. Tomas Lieske, Wij van de Ripetta

4. Lize Spit, Autobiografie van mijn lichaam

5. Wouter Godijn, Meneer L en het meisje

6. Marita Mathijsen, Een vrije geest. Het uitzonderlijke leven van Betje Wolff

7. Wessel te Gussinklo, De uitverkorene

8. Charlotte van den Broek, Een vlam Tasmaanse tijgers

9. Maurits de Bruijn, Man maakt stuk

10. Marieke Heitman, De mierenkaravaan

Veel moois valt buiten de lijst, wat niet wil zeggen dat ik die boeken niet alsnog ga lezen. Het kan zomaar zijn dat ik me in boekhandel niet kan bedwingen en zomaar het laatste boek van Carolina Trujillo, Leonieke Baerwaldt, Herman Stevens, Bart Moeyaert of Gerwin van der Werff meeneem.

Het archief van Thomas Heerma van Voss komt niet voor in dit lijstje en ook niet in mijn lijst met beste boeken van dit jaar. Ik schreef er pas over nadat die laatste gemaakt was en voordat ik bovenstaand lijstje maakte, waarmee het tussen wal en schip valt. Maar volgend jaar maakt het kans op een plaats in de lijst met de beste boeken van 2025. Als je benieuwd bent naar de recensie: die staat hier.

De beste boeken van 2024

Alle lijsten

woensdag 18 december 2024

De beste strips van 2024

Elk jaar is het weer een hele opgave: een lijst maken van de beste strips die ik las. Niet dat het zoveel werk is, maar er zijn zoveel soorten strips, dat ze onderling moeilijk te vergelijken zijn.

Het is ook altijd pijnlijk om sommige albums waarvan je genoten hebt buiten het lijstje te moeten laten. Zo'n lijst wekt ook een beetje de indruk alsof je alleen deze albums goed vond en de rest niet. Maar ik heb van veel meer genoten. Ik kan zo nog vijf of zes strips/graphic novels opnoemen die lijstwaardig zijn, maar deze keer heb ik gekozen voor de onderstaande tien.

1. Aimée de Jongh, Lord of the flies (recensie)

2. Erik de Graaf, Mondriaan, Een betere wereld (recensie)

3. Damien Marie & Laurent Bonneau, Wie me raakt (recensie)

4. Grégory Panaccione, Iemand om mee te praten (recensie)

5. Hub, De slang en de speer Boek 3 - Vijf Bloemen (recensie)

6. Paul en Gaëtan Brizzi, Dante's Hel (recensie)

7. Marcel Ruijters, Observator (recensie)

8. Willem Ritstier / Roelof Wijtsma) Josje scoort! (recensie)

9. Julia Wertz, Onmogelijke mensen (recensie)

10. Étienne Davodeau, De schele hond (recensie)

Aimee de Jongh wilde ik graag op 1. De verstripping van Lord of the flies is bezig met een triomftocht en dat valt ook op buiten de stripwereld. De toppositie dankt deze strip niet alleen aan de kwaliteit, maar ook aan de impact. Bovendien viel me tijdens het lezen op hoe actueel het verhaal is: je creëert een monster dat je je handelen laat bepalen. We zien het dagelijks in de politiek. Daarmee wordt het ook een relevant verhaal.

De Jongh legt zelf ook de link met het heden, door een tekening op te nemen die geïnspireerd is op de foto van het verdronken Syrische kind.

De stripbiografie van Erik de Graaf vraagt niet alleen aandacht voor het leven van Mondriaan, maar ook voor zijn ideeën, die met weinig tekst toch goed duidelijk gemaakt worden. De tekeningen zijn strak, passend bij het werk van Mondriaan. En de uitgever heeft er mooi verzorgd boek van gemaakt.

Op 3 het ontroerende verhaal van de man die werkt in een varkensslachterij en 's avonds zijn dochtertje voorleest. Het is lastig om zijn leven leefbaar te houden, maar dan krijgt hij de kans om een varken te redden. En de verbeelding speelt een belangrijke rol. Het slot is niet een zoetsappig eind-goed-al-goed.

Het zijn over het algemeen de graphic novels die me het best bijgebleven zijn, maar die heb ik ook het meest gelezen. Maar een album als Josje scoort! wist me ook echt te raken, zodat de softcover voor mijn gevoel ook echt in een toplijst thuishoort.

Enkele titels die afgevallen zijn en die ik toch wil noemen: De kosmonaut, De horde van de tegenwind, Maandag gaan we scheiden, Het verborgen leven van de bomen, Wraak in de hel, NoBody 1 - Onbekende soldaat en Ik ben hun stilte. En dan zal ik er vast nog wel een stel over het hoofd zien, maar ik hou het hier even bij.

De beste boeken van 2024 (die ik niet gelezen heb)

De beste boeken van 2024

zaterdag 14 december 2024

De beste boeken van 2024

Het afgelopen jaar was een rijk jaar. Ik heb zo veel goede boeken gelezen, dat ik het moeilijk vind om een keuze te maken. Traditiegetrouw maak ik een lijst van de beste boeken die ik dit jaar las, maar ik beperk me tot de boeken die recent uitgekomen zijn, zo ongeveer de laatste vijf jaren. Dat maakt de keuze al iets gemakkelijker.

Maar ook dan vallen er boeken af waarvan ik zeer genoten heb en die me dierbaar zijn. Daar is niets aan te doen. En met een beetje smokkelen kan ik een aantal ervan wel noemen buiten de lijst.

Het geheugen is per definitie onbetrouwbaar en ik heb niet meer nagelezen wat ik daadwerkelijk over de boeken geschreven heb. Mogelijk zijn in mijn herinnering boeken steeds beter geworden of juist iets minder goed. Boeken die ik de afgelopen maanden las, hebben misschien wel een iets grotere kans gekregen, omdat ze me nog zo goed bijstaan.

Uiteindelijk ben ik gekomen tot deze lijst:

1. Rob van Essen, Ik kom hier nog op terug (recensie)

2. Lara Taveirne, Wolf (recensie)

3. Ilse Josepha Lazaroms, Elders (recensie)

4. Joost de Vries, Hogere machten (recensie)

5. Jan Vantoortelboom, Mauk (recensie)

6. Marijke Schermer, In het oog (recensie)

7. Robbert Welagen, Raam, sleutel (recensie)

8. Enny de Bruijn, Het IJzeren Veulen (recensie)

9. Leo Pleysier, Klokgelui (recensie)

10. Ine Boermans, Een opsomming van tekortkomingen (recensie)

Jeugdboeken

Om het mezelf gemakkelijker te maken, heb ik de jeugdboeken weggelaten uit de lijst, maar twee wil ik er toch noemen: De jongen die van de wereld hield van Tjibbe Veldkamp en Neem nooit een beste vriend van Erna Sassen. Van haar lees ik intussen Zonder titel, dat aan het genoemde boek voorafgaat.

Bijzondere vermeldingen

Andere boeken die in geen enkel lijstje misstaan zouden hebben en die dus ook op mijn 'longlist' stonden, zijn: Milde klachtenn van Sanneke van Hassel, Huiswerk van Marja Pruis, Archipel van Fleur Bourgonje, Suster Bertken van Frans Willem Verbaas, De meisjes van Annet Schaap, De dood in Taormina van Arnon Grunberg. Ik wil ze hier in ieder geval genoemd hebben.

Non-fictie

Willem Witsen (1860 - 1923). Een kunstenaarsportret in brieven van Linda Modderkolk, Odilia Vermeulen en Ester Wouthuysen, had misschien wel heel hoog in mijn lijst gemoeten, maar het is zo moeilijk met fictie te vergelijken. Het is een voortreffelijk boek, dat ik het nogmaals aan iedereen wil adviseren. Intussen heb ik de roman van Arthur Japin, Wat stilte wil, over de zus van Willem Witsen bij de bibliotheek gehaald.

Ook voor het Boudewijn de Groot Oeuvreboek van Peter Voskuil en Boudewijn de Groot geldt dat het moeilijk te vergelijken is met een roman of een verhalenbundel. Ik heb er zeer van genoten.

Oudere boeken

En dan zijn er nog de boeken die ouder zijn dan vijf jaar. Natuurlijk De redding van Fré Bolderhey van Simon Vestdijk, een verbluffend boek. Verder was ik zeer verrast door Nog meer minnaars, en vele lichte vrouwen van Hermine Heijermans. Niet alleen had ik eerder nooit wat van deze Heijermans gelezen, maar het boek biedt ook een beeld van de oorlog die ik daarvoor nog niet kende.

Misschien had ik een apart lijstje moeten maken van de oudere boeken. Ik zou er gemakkelijk een top tien van kunnen maken, waarop in ieder geval zouden voorkomen: Twee meisjes en ik van A.H. Nijhoff, Jij zegt het van Connie Palmen, Sleuteloog van Hella Haasse, Vissen redden van Annelies Verbeke, Tusschen Leie en Schelde van Cyriel Buysse, Tussentijds van Ankie Peypers en Peachez, een romance van Ilja Leonard Pfeijffer.

Ongetwijfeld zie ik boekenn over het hoofd. Als mijn gewetenswroeging daarover te erg wordt, voeg ik wel een naschrift toe.

Hieronder links naar de lijsten van vorig jaar. Als ik de andere lijsten plaats (de beste strips, de beste boeken die ik niet gelezen heb), voeg ik die links hier toe. Onder de lijsten van vorig jaar vind je weer links naar de lijsten van eerdere jaren.

Vorig jaar stelde ik een lijstje op van de beste boeken die dat jaar uitgekomen zijn, maar die ik niet gelezen had. Drie ervan las ik alsnog en ze kwamen allemaal in de toplijst van dit jaar. Wat dat betreft, klopte mijn inschatting.

De beste strips van 2024

De beste boeken van 2024 (die ik niet gelezen heb)

donderdag 28 december 2023

De beste strips van 2023

Misschien moet ik het helemaal niet doen, een lijstje met de beste strips van 2023 maken. Het is namelijk onbegonnen werk.

Ten eerste weet ik best dat ik alleen kies uit de albums die ik gelezen heb. Er zijn veel meer goede strips uitgekomen, maar ik kan nu eenmaal niet alles lezen. Ik heb meer gelezen dan waarover ik geschreven heb, maar waarover ik niet schreef (de nieuwe Asterix bijvoorbeeld) heb ik niet in aanmerking laten komen om mee te doen met de toplijst.

Verder zijn de albums slecht te vergelijken. Een dikke graphic novel lees je anders dan een softcover van beperkte omvang. Om nog maar niet te spreken over een verzameling cartoons als die van Hein de Kort. Ik vermoed dat een langer verhaal het meeste kans maakt om te blijven hangen in het geheugen en dat het dus ook eerder zal komen bovendrijven bij het samenstellen van een lijst als de onderhavige.

Ten slotte kan het ook zomaar zijn dat ik over twee weken (of een half jaar) een andere keuze zou maken uit dezelfde groslijst. Een tijdje terug stelde ik namelijk ook al een top 5 samen voor 9e Kunst. Die vijf staan ook in deze lijst, maar niet op de bovenste vijf plaatsen. Sommige albums wilde ik blijkbaar graag genoemd hebben en ik wilde ook uitgaven van meerdere uitgeverijen noemen. Denk ik.

In ieder geval ben ik nu gekomen tot deze lijst:

1. Paardengod (Sammi Makkonen) (recensie)

2. De kuil (Erik Kriek) (recensie)

3. Stolp / Rita (Odija/Stefaniec) (recensie)

4. Knipperen en ademen (Micky Dirkzwager) (recensie)

5. Smakelijk leven (Aurélia Aurita) (recensie)

6. Een stil geloof in engelen (Fabrice Colin / Richard Guérineau) (recensie)

7. Kiss the sky. Jimi Hendrix 1942 - 1970 (J.M. Dupont / Mezzo) (recensie)

8. Baby Boom (Martin Draax) (recensie)

9. En mijn vader waande me dood (Noël Ummels / Liesbeth Waijer) (recensie)

10. De rivieren van het verleden 1 De inbreekster (Desberg & Corboz) (inbreekster)

Voor mezelf had ik vooraf de grens op tien titels gezet. Dat heeft tot gevolg dat een aantal goede albums buiten de boot viel. Ik denk hier aan titels als Jij gaat dood, De Arabier van de toekomst 6, Carbon & Silicium, Gone with the wind en GoSt111.

Toelichting

Een korte toelichting bij mijn keuze.

1. Paardengod is een duister en heftig verhaal. Misschien snapt mijn hoofd niet alles, maar mijn buik voelt wel aan dat er heel wat woelt onder het verhaal. Gedurfde tekeningen ook. Maar ik kan me voorstellen dat er lezers zijn die het allemaal wat te gruwelijk vinden.

2. De kuil. Erik Kriek in goeden doen is altijd goed voor een hoge notering. Het vertrouwde tekenwerk en een goed verhaal. Ook hier trouwens weer veel duisters.

3. Stolp / Rita. Blijkbaar hou ik van het duistere, het dreigende. In deze twee albums wordt een wereld in verval opgeroepen. Intrigerende hoofdpersoon en tekeningen die niet insteken op het esthetische, maar op het krachtige.

4. Knipperen en ademen. Ontwapenende autobiografische strip van iemand die zich een weg struikelt door het leven.

5. Smakelijk leven. Net als het album hierboven een persoonlijk verhaal. Ik merk dat ik er geregeld aan moet denken en erover vertel aan anderen.

6. Een stil geloof in engelen. Gewoon een degelijk stripverhaal. Goed verteld, goed getekend.

7. Kiss the sky. Natuurlijk sprak het onderwerp (Jimi Hendrix) mij al aan. Maar van een leven moet je ook een verhaal kunnen maken en dat is de maker gelukt. De tekeningen in zwart/wit werken goed.

8. Baby boom. Qua tekeningen een van fraaiste albums die ik dit jaar las. Esthetisch hoogtepunt. Verhaal kan hier en daar beter, maar ik wilde dit album in ieder geval noemen.

9. En mijn vader waande mij dood. Hier vind ik de tekeningen juist weer niet zo goed. Maar de eerlijkheid waarmee Ummels durft te kijken naar zijn eigen leven en dat van zijn vader is indrukwekkend.

10. De inbreekster (De rivieren van het verleden, deel 1). Er zijn verschillende albums van de tekenaar Corboz voorbijgekomen het laatste jaar: het vierde deel van de Verhoeven Brigade, Celestin de Maneslikker. Allemaal met plezier gelezen. Maar vooral dit eerste deel van De rivieren van het verleden maakt mij heel nieuwsgierig naar het vervolg.

Een discutabel lijstje, natuurlijk, maar je moet het er maar mee doen en ik ook. Volgend jaar weer nieuwe kansen. Er ligt weer een hele stapel op lezing te wachten.

De beste boeken van 2022

donderdag 21 december 2023

De beste boeken van 2023

Elk jaar doe ik het weer, al weet ik dat het, strikt genomen, niet klopt: ik zet boven het lijstje 'De beste boeken van (en dan het jaartal)', terwijl ik bedoel dat het de beste boeken zijn die ik in dat jaar gelezen heb. Maar zo klinkt het nu eenmaal beter en voor mij kleuren deze boeken wel mijn jaar.

2023 was een goed boekenjaar. Ik had in ieder geval keus genoeg om een lijst samen te stellen waarover ik tevreden ben. Over wat er niet in de lijst staat, geef ik hieronder nog wat informatie. Eerst maar even de lijst:

1. Anjet Daanje, Het lied van ooievaar en dromedaris (recensie)

2. Gijs Wilbrink, De beesten (recensie)

3. Tomas Lieske, Niets dat hier hemelt (recensie)

4. Emy Koopman, Tekenen van het universum (recensie)

5. Esther Gerritsen, Gebied 19 (recensie)

6. Ilja Leonard Pfeijffer, Alkibiades (recensie)

7. Jaap Robben, Schemerleven (recensie)

8. Haro Kraak, Het water bewaart ons (recensie)

9. Sanneke van Hassel, Nederzettingen (recensie)

10. Willemijn van Dijk, Het wit en het purper (recensie)

Mannen en vrouwen

In de lijst met de beste boeken die ik verzuimd heb dit jaar te lezen was de verhouding tussen vrouwen en mannen nogal scheef. Hier is hij keurig in evenwicht. Ik heb er geen moeite voor hoeven te doen en ik hoefde niet te sjoemelen.

Bij het samenstellen van deze lijst heb ik me laten leiden door het gevoel dat een boek nu nog bij me oproept. Ik heb niet meer nagelezen wat ik er indertijd over geschreven heb, maar ik ging af op de indruk die is blijven hangen. Goed boek? Met plezier gelezen? Na verloop van tijd wordt een boek in mijn hoofd soms beter, soms vervaagt het wat.

Boeken zijn lastig te vergelijken. Een verhalenbundel als die van Sanneke van Hassel lees je nu eenmaal anders dan een dikke roman als Alkibiades of Het lied van ooievaar en dromedaris. Een roman herinner je je ook gemakkelijker als geheel, terwijl het bij een verhalenbundel vooral enkele verhalen zijn die je bijblijven.

Niet in de lijst

Boeken die ouder zijn dan vijf jaar heb ik buiten de lijst gelaten. Anders was de samenstelling nog lastiger geworden. Pussy album van Stella Bergsma en Tsjaikovskistraat 40 van Pieter Waterdrinker zouden anders zeker opgenomen zijn, net als wellicht De hemel boven Parijs van Bregje Hofstede, de brieven van Eriek Verpaele aan Luuk Gruwez en misschien ook wel De mensenhater van Arthur van Schendel. De nummers 1, 9 en 10 zijn niet van dit jaar, maar nog wel redelijk recent.

Non-fictie heb ik niet opgenomen. De biografieën van Karel van het Reve en van Martien Beversluis en de degelijke studie De Veluwe gereformeerd vielen daardoor af.

Bubbling under

Een paar boeken uit de laatste vijf jaar kon ik niet meer kwijt, hoewel ik ze wel goed vind: Jaguarman van Raoul de Jong, De atlas van overal van Deniz Kuypers, Vaders die rouwen van Carmien Michels en Salomons oordeel van Robert Vuijsje. Ik noem ze hier als een soort eervolle vermeldingen.

Enkele auteurs die de lijst gehaald hebben zijn oude bekenden: Tomas Lieske en Esther Gerritsen heb ik al heel vaak in een eindejaarslijst opgenomen. Naar elk nieuw boek van hen ben ik benieuwd. Van Haro Kraak had ik voor dit jaar nog nooit gehoord, maar ik genoot erg van zijn boek. Gijs Wilbrink was ook helemaal nieuw voor mij, net als Willemijn van Dijk.

Van Anjet Daanje las ik ook nooit eerder iets. Wat een boek! Over de nummer 1 heb ik geen moment getwijfeld. Van haar moet ik maar eens meer gaan lezen.

De beste boeken van 2022

dinsdag 19 december 2023

De beste boeken van 2023 (die ik niet gelezen heb)

Wat haal ik me toch op de hals! Elk jaar publiceer ik mijn lijstjes met beste boeken: de beste strips, de beste romans en ook de beste boeken die ik niet gelezen heb. Dat laatste is natuurlijk een uiterst dubieus lijstje. Ik weet niet of dit echt zulke goede boeken zijn.

Eigenlijk is het meer een lijstje met boeken die ik zou willen lezen. Maar ook dan: waarom zou ik zo'n lijstje maken? In een kamertje heb ik zeker honderd boeken liggen die ik eigenlijk nog zou willen lezen. Daar kan ik best een tijdje mee vooruit. En dan wil ik deze boeken ook nog op de stapel leggen!

Ik beperk me bij dit lijstje tot Nederlandse literatuur voor volwassenen. Al wil ik de nieuwe Anna Woltz, De spin en de sleutel, ook best lezen. Ik laat de strips ook buiten beschouwing, evenals de non-fictie. Dat boek van van Oosterom over de Reynaert, lees ik echt nog wel eens.

Lijst

Na wikken en wegen ben ik tot het volgende lijstje gekomen.

1. Rob van Essen, Ik kom hier nog op terug

2. Sacha Bronwasser, Luister

3. Tommy Wieringa, Nirwana

4. Arthur Japin, Wat stilte wil

5. Bregje Hofstede, Oersoep

6. Joke van Leeuwen, Ik dacht dat jij

7. Jan van Toortelboom, Mauk

8. Donald Niedekker, Ochtenden

9. Leon de Winter, Stad van de honden

10. Leo Pleysier, Klokgelui

Mannen, mannen

Een paar dingen vallen me op. Ten eerste dat er meer mannen dan vrouwen in de lijst staan. Ik kan zeggen dat dat toeval is, maar ik weet niet of dat klopt. Voor de zekerheid heb ik de lijstjes van afgelopen jaren gecontroleerd (alleen bij de boeken die ik wel gelezen heb).

In 2020 stonden er maar twee mannen in mijn lijstje (alleen Jeroen Brouwers en Wessel te Gussinklo). Maar het is wel een uitzondering.

De laatste maanden ben ik ertoe overgegaan om bij de keuze van wat ik lees om en om een boek van een man en een vrouw te kiezen en ik let er ook op bij de gedichten die dagelijks plaats in de verhalen op mijn Instagramaccount. Misschien heeft dat effect.

Mijn lijstje van de beste boeken die ik wel gelezen heb, moet ik trouwens nog samenstellen. Daar zullen zeker boeken van vrouwen bij zijn.

Afvallers

Om ze toch een beetje mee te smokkelen, noem ik hier de schrijvers die ik niet in mijn lijstje kwijt kon. Je zou kunnen zeggen dat ze wel op mijn longlist stonden: Hanna Bervoets, Minke Douwesz, Maud Vanhauwaert, Jan van Mersbergen, A.F.Th. van der Heijden, Tiemen Hiemstra.

Over enkele boeken uit mijn lijstje wil ik nog wel wat zeggen. Ik heb Arthur Japin en Leon de Winter opgenomen, al heb ik al heel lang niets van ze gelezen, eigenlijk zonder aanleiding. Ik heb namelijk altijd van hun boeken genoten. Maar van Japin las ik niets meer sinds 2007 (De overgaveI) en van Leon de Winter sinds 2012 (VSV). Ik wil echt wel boeken van hen lezen, maar om een of andere reden komt het er steeds niet van. Ik heb dat ook bij A.F.Th. van der Heijden.

Van Bregje Hofstede heb ik afgelopen jaar (De hemel boven Parijs) voor het eerst iets gelezen. Dat smaakte naar meer. Drift staat ook nog op mijn verlanglijstje.

Een jaar geleden (november, december 2022) liep het met mij allemaal niet zo lekker. Er was zelfs een periode dat het lezen me helemaal niet meer lukte. Daarom heb ik vorig jaar maar een enkel lijstje gemaakt: alleen van de beste boeken die ik dat jaar gelezen heb (link hieronder). Dit jaar kom ik weer gewoon met drie lijstjes.

De beste boeken van 2022

donderdag 5 januari 2023

De beste boeken van 2022

Eigenlijk horen lijstjes aan het einde van het jaar te komen, maar mijn hoofd had toen niet de rust en ik kon mij niet naar de laptop slepen om de zaken op een rijtje te zetten. Ik maakte de afgelopen jaren altijd drie van die lijstjes: de beste boeken, de beste boeken die ik niet gelezen had en de beste strips. Deze keer hou ik het maar bij dit ene lijstje.

Literatuur is geen wedstrijd en boeken zijn onderling vaak niet goed te vergelijken, maar toen ik aan het ordenen was, kwam ik toch tot een lijst. Daarbij speelt mijn vertekenende geheugen natuurlijk een rol. Het is al eens voorgekomen dat ik een recensie teruglas en merkte dat mijn herinnering aan een boek positiever of negatiever was dan mijn oordeel indertijd. Maar goed, ik laat mij leiden door het geheugen en jullie mogen controleren of de recensies ermee overeenkomen.

Ik ben gekomen tot de volgende tien boeken:

1. Tom Lanoye, De draaischijf (recensie)

2. Wouter Goddijn, Karina of de ondergang van Nederland (recensie)

3. Wessel te Gussinklo, Op weg naar De Hartz (recensie)

4. Mariken Heitman, Wormmaan (recensie)

5. Robbert Welagen, Antoinette (recensie)

6. Janke Reitsma, Niets ontgaat ons (recensie)

7. Leonieke Baerwaldt, Hier komen wij vandaan (recensie)

8. Koos van Zomeren, Hooiberg (recensie)

9. Merijn de Boer, De saamhorigheidsgroep (recensie)

10. Tobi Lakmaker, De geschiedenis van mijn seksualiteit (recensie)

Verder heb ik nog van verschillende andere boeken genoten, waarbij ik in ieder geval Een gedicht is ook maar een ding (recensie) van Lidewijde Paris nog moet noemen. Maar boeken van Dries Muus, Philip Huff en Jan van Mersbergen hebben ook in mijn groslijst gestaan.

Het boek van Tobi Lakmaker bungelt een beetje onderaan. Dat komt doordat ik pas op het laatste moment zag dat ik dat boek begin vorig jaar gelezen had en toen heb ik Buitenleven (recensie) van Nina Polak, maar uit het lijstje gehaald en Lakmaker erin geplakt.

Nog weer later zag ik dat ik ook nog Goede mannen (recensie) van Arnon Grunberg las. Nog in 2021, maar na het publiceren van het lijstje met de beste boeken van dat jaar. Het hoort in de bovenste helft van mijn lijstje thuis, maar ik laat het maar even zo.

Over Vaders die rouwen van Carmien Michels heb ik nog niet geschreven en er liggen nog wat boeken op mijn stapeltje die ik volgend jaar in de lijst verwacht. Het lied van ooievaar en dromedaris van Anjet Daanje natuurlijk en ik ben net begonnen aan Tekenen van het universum van Emy Koopman. Daarover later dus.

woensdag 15 december 2021

De beste strips van 2021

Het nadeel van versnipperd zijn, is dat je op geen enkel gebied alles kunt bijhouden. Ik lees wekelijks strips, maar er ontgaat mij ook veel. Hieronder dus niet een lijstje van absoluut de beste strips van het aflopende jaar, maar de beste strips die ik gelezen heb.

En ook daarbij moet ik een slag om de arm houden. Waarschijnlijk heb ik toch de neiging om een dikke graphic novel net iets meer te waarderen dan een album van 56 bladzijden, zeker als dat het zoveelste in de reeks is. Die laatste soort bespreek ik hier vaak ook niet, omdat het er domweg niet van komt. Ik ben nu weer ver achter met schrijven en ik vermoed dat ik niet meer over de nieuwe Asterix ga schrijven, bijvoorbeeld, hoewel ik die met plezier heb gelezen.

Alle uitgevers hebben goede albums uitgegeven, maar van de uitgaven van de ene ben ik net iets meer op de hoogte dan van de ander. Dat heeft ermee te maken dat sommige uitgevers uit zichzelf van alles sturen en dat ik bij andere uitgevers albums moet aanvragen en dat komt er dan vaak niet van. Ook dat zal in de lijst te zien zijn. Het zij zo.

Dit is mijn lijstje geworden. Ik noem alleen de titel. Als je op de link naar de recensie klikt, zie je de rest van de gegevens.

1. Dagen van zand (recensie)
2. De laatste zomerroos (recensie)
3. Monsters (recensie)
4. Alack Sinner, Dark City Blues (recensie)
5. Songlife (recensie)
6. Groenland (recensie)
7. De Bom (recensie)
8. Wynona, Als de beer ontwaakt (recensie)
9. Het verval, Boek 1 (recensie)
10. Dune, Boek 1 (recensie)

Andere lijstjes:

De beste strips van 2020

De beste strips van 2019

dinsdag 14 december 2021

De beste boeken van 2021 (die ik niet gelezen heb)

Een boek dat je niet gelezen hebt, kun je niet beoordelen. Ik weet het, al toch maak ik al jaren hier een lijstje met de beste boeken, waar ik zelfs niet doorheen gebladerd heb. Het zijn boeken waar ik nieuwsgierig naar ben, die ik had willen kopen, maar die ik in de boekhandel liet liggen. Men kan niet alles kopen, niet alles lezen.

Het lijstje is overigens een goed geheugensteuntje, merk ik. Vorig jaar zag de lijst er zo uit. Vijf van die tien boeken las ik alsnog dit jaar en ze haalden alle vijf de lijst met beste boeken van dit jaar. De auteurs waren Hertmans, Lieske, Waterdrinker, Spit en Olyslaegers. Het boek van de beprijsde Wessel te Gussinklo las ik weer niet.

.Je zou kunnen zeggen dat ik de kwaliteit van de vorig jaar niet gelezen boeken goed had ingeschat. Of misschien had ik al vooraf besloten om die boeken goed te vinden en heeft de profetie zichzelf vervuld. Dat wil ik zeker niet uitsluiten.

Dit jaar vond ik het wel heel lastig. Mijn richtsnoer was weer vooral de natte vanger, naast enkele recensies en/of interviews. En dan vielen er toch nog schrijvers uit de boot, hoewel ik best weet dat die een goed boek hebben geschreven. K. Schippers, Rob van Essen, Hans Münstermann - ze hebben me niet vaak teleurgesteld. En naar de boeken van bijvoorbeeld Helena Hogenkamp, Jan van Mersbergen, Lammert Voos, Rinus Spruit en Aafke Romeijn ben ik ook echt wel benieuwd. Maar ik hield het bij deze tien:

1. Tobi Lakmaker, De geschiedenis van mijn seksualiteit

2. Robbert Welagen, Raam, sleutel

3. Ine Boermans, Een opsomming van tekortkomingen

4. Sander Kollaard, De kleuren van Anna

5. Wourter Godijn, Karina of de ondergang van Nederland

6. Miquel Bulnes, Monstrum

7. Persis Bekkering, Exces

8. Renske Jonkman, Dit verdronken land

9. Louise O. Fresco, De plantenjager uit Leningrad

10. Maarten de Graaff, Onder asfalt