Drie stadsgedichten

Afgelopen woensdag trad Arjan Keene af als stadsdichter van Ede. Hij deed dat door zijn laatste gedicht in functie voor te lezen. Het werd ook afgedrukt in De Edese Post, maar daar kreeg het gedicht zo benepen ruimte, dat de regels, die toch niet overdreven lang zijn, niet eens pasten.

Het laatste woord

Dit is een testament van inkt
dat traag tussen de stenen kruipt
en druppelt op de jas die straks
hier prevelend langs gevels sluipt.

Verklein de stad opnieuw tot dorp.
Geef zinnen aan een ander heden
dat in de paarse hei ontvlamt.
Verbind vandaag met het verleden.

Wees harder, als je dat kunt zijn,
wees zachter dan de tijd kan eisen.
Bouw aan een toren voor de taal,
laat uit het dorp een stad verrijzen.

Ik heb je liefgehad, verguisd,
omarmd, betast. In jou vond ik
de lente van een nieuwe herfst.
Straks is die stad uit mij verhuisd.

Op de verkiezingsavond lazen de kandidaatdichters, in de tweede ronde, een gedicht over voedsel voor. Hieronder het gedicht van de uiteindelijke winnaar, Harry Oonk. 

Food

Frietje oorlog; kroket; shaslick stickie;
eierbal; aardolie; bamischijf;
broodje bal; kaassoufflétje; sitomikkie;
klefje burger; zacht leren pizza; berenlul;
sateetje; kipcorntje; mexicaantje;
smulrolletje; hete hond; hapstaafje.
Food.
Food komt uit de fabriek.
Food is een product.
Ik wil het hier hebben over voedsel.
Food is het braaksel van machines
doch voedsel groeit.
Voedsel, wat we bakken, braden, koken en eten.
Laten we koken, laten we dichten.
Kookdichten, dichtkoken.

Neem 500 gram idee,
200 gram indrukken,
onsje taal.
Scheutje emotie, drupje diepte.
Meng het met zoet en zuur.
Kneed het tot beelden.
Marineer de zinnen.
Drapeer wat kruiden.
Glaceer het couplet.
Serveer het met liefde.

Om foodsel te kunnen eren,
moeten smaken musiceren.

Peter Vermaat haalde de finale niet. Hij schreef na afloop van de avond een gekruid blogbericht. Dit gedicht schreef hij over voedsel:

Groen gewin

Geen gele heuvels, glooiend met een zachte g,
maar eerder mais met kromme schouders
en verkleumde voeten in de zure grond.
De grootste boer houdt hier een kleine naam.

Wie schrijft de glimlach op de glaslokalen?
De voedingswaarde die aan brein ontspruit,
de snoeptomaatjes van de kraamafdeling?
Het Wereldvoedselcentrum WFC.

Uit drassig land wordt groene faam gewonnen.
met Food wordt Ede zeker zwaargewicht.

Wie wordt de burgervader van die plek?
Hang hem een voedselketen om de nek.

Peter zullen we niet meer terugzien bij stadsdichterverkiezingen, schrijft hij. Toch jammer.

Harry Oonk nieuwe stadsdichter van Ede

Ede heeft een nieuwe stadsdichter: Harry Oonk. Drie jaar geleden deed hij ook mee met de verkiezingen en reikte tot de finale (zie hier), maar toen werd hij verslagen door Arjan Keene. Nu is het hem wel gelukt om het stadsdichterschap te bemachtigen.

Arjan Keene

Gisteren, woensdag 15 april, was de verkiezingsavond. Steeds streden twee dichters tegen elkaar en het publiek stemde wie van de twee het beste was. De juryleden hadden elk een stem die half zo zwaar telde als van het publiek, maar die mochten ze maar één keer inzetten. In de finale besliste de jury. Jolinda van Alfen, in haar nieuwe jurk, praatte de avond aan elkaar, op een vrij natuurlijke manier.

Voor de wedstrijd begon, las de 'oude' stadsdichter, Arjan Keene, zijn laatste gedicht in functie voor. Hij heeft er een mooie periode op zitten. In drie jaar tijd maakte hij ongeveer vijftig gedichten als stadsdichter. Op veel tijden en plaatsen was hij aanwezig en deed van zich spreken. Hij heeft de lat voor de volgende stadsdichter hoog gelegd.

Arno Setz en Jolinda van Alfen

Drie jaar geleden waren er maar liefst zestien gegadigden voor het stadsdichterschap, van wie er acht aan de verkiezingsavond meededen. Nu waren er slechts vier sollicitanten, die alle vier werden toegelaten tot the battle of the poets.

De tweekampen begonnen met gedichten over de opgegeven onderwerpen: de Veluwe, Food (Ede maakt deel uit van FoodValley), en het centrum van Ede. In de eerste ronde (Veluwe) viel Arno Setz op, met een lang gedicht. Setz is een dichter die het van de associaties moet hebben. Die zijn vaak verrassend, maar soms ook zet hij zijn zinnen zwaar aan en gaan ze een beetje ronken. Zijn voordracht is prima. Peter Vermaat schreef een gedicht over de wolf op de Veluwe en eindigde met een imitatie van wolvengehuil.

Jolinda van Alfen en Erik Hemelt

De tweede ronde haalde het beste uit de dichters naar boven. Erik Hemelt ging in op de diversiteit in Ede, Arno Setz hekelde het Engelse woord 'food' (waarbij hij Engelsen voor anglicanen aanzag, maar dat is echt iets anders), Peter Vermaat had een speels gedicht dat eindigde met een fraaie woordspeling (de uitnodiging om de burgemeester een voedselketen om te hangen) en Harry Oonk las een gedicht voor, dat misschien niet helemaal evenwichtig was maar dat uiteindelijk uitliep op een mooie en smakelijke beschrijving van het dichten.

De derde ronde, over het centrum van Ede, was niet veel soeps. Alle dichters bleven onder het niveau van de rondes daarvoor. Misschien is het onderwerp intussen te veel uitgekauwd. Hopelijk komt de organisatie de volgende keer met een beter onderwerp op de proppen.

Toen waren de voorrondes achter de rug. Erik Hemelt had, volgens mij tenminste, de minst goede gedichten: hij bediende zich van steeds hetzelfde rijmschema (gepaard rijm), hij rommelde van tijd tot tijd opzichtig met het metrum en verraste me het minst. Wel klonk in al zijn gedichten de betrokkenheid bij het onderwerp door.

Arno Setz, Peter Vermaat, Harry Oonk

Peter Vermaat is technisch waarschijnlijk het best van de vier, maar hij is veel minder een podiumman dan bijvoorbeeld Arno Setz en Harry Oonk en in de derde ronde was zijn gedicht ook gewoon niet zo goed.

Arno Setz en Harry Oonk gingen door naar de finale. Als performers waren zij de beste. Harry is directer en transparanter en houdt ervan humor in zijn gedichten te verwerken. Soms vind ik zijn oplossingen net te gemakkelijk. Zie voor een uitgebreider oordeel de recensie van Gediggies. Maar leuk is Harry vaak wel en aan zijn gedicht over voedsel heb ik met overtuiging mijn stem gegeven .

Keetje en Co

Arno Setz had wat onnauwkeurigheden in zijn 'olifantengedicht' en zijn andere gedichten waaieren soms wel heel erg uit. Maar hij is wel gedreven en hij heeft een duidelijke visie, wat ook wel eens prettig is. Bovendien heeft hij ideeën over wat je met het stadsdichterschap allemaal kunt doen. Hij schudde bij een praatje op het podium zo wat mogelijke projecten uit zijn mouw.

Tussen de voorronden en de finale door zong Keetje en Co. Nederlandstalig werk, goede teksten, aangename muziek.

In de finale lazen de dichters vrij werk voor, waarna de jury zich beraadde. Keetje en Co moest nog wat extra nummers spelen, wat betekent dat er in de jury nog heel wat gediscussieerd is.

Jolinda van Alfen, Harry Oonk, Arno Setz

Die jury bestond uit Gerry Poelert, Johan Weijland, Arjan Keene en Jan van Es. De wethouder van cultuur, Johan Weijland, maakte bekend dat Harry Oonk gewonnen had en dus de nieuwe stadsdichter was. Daarna las Harry nog een ontroerend gedicht voor: 'Zwarte roos'.

De manier waarop wethouder Weijland bekendmaakte wie de winnaar was, was ronduit schandalig. Hij zei dat hij de dichters had gehoord en dacht dat hij dat zelf ook wel kon, zo'n gedicht maken. Daarna las hij een heel beroerd rijmpje voor, waar metrisch geen hout van klopte. Het getuigde van bijzonder weinig respect voor dichters en publiek. De wethouder had blijkbaar niet in de gaten dat het niet om hem ging, maar om de dichters. Iemand die een ei bakt en aan laat branden is nog geen sterrenkok, iemand die op een fiets met zijwieltjes kan rijden, is nog geen wielrenner en iemand die een knullig rijmpje in elkaar draait is zeker nog geen dichter.

Arno Setz, Harry Oonk, Wethouder Hekking

Iemand met zo weinig respect voor mensen die professioneel bezig zijn met cultuur zou geen wethouder van cultuur moeten zijn. De wethouder liet zich bovendien ontvallen dat hij blij was dat Ede maar één stadsdichter heeft: twee zou te duur worden. Als ik het goed heb, besteedt de gemeente 750 euro per jaar aan het stadsdichterschap. Dat is weinig, maar Weijland vindt het blijkbaar heel wat. Zijn standpunt over de kunsten is duidelijk: het mag niets kosten en iedereen kan het. Veel slechter kun je het niet treffen. Het zou voor alle partijen fijn zijn als Weijland binnenkort tegen een andere leuke baan aan loopt.

Kandidaten stadsdichterschap stellen zich voor

Klagen helpt. Al in november vorig jaar ontving ik de sleutel van mijn huis, maar sinds die tijd werd nog nooit De Edese Post bezorgd. Gisteren lag er ineens een exemplaar van de plaatselijke krant op mijn mat.

Ik trof het wel: meteen vier portretten, van de kandidaten voor het stadsdichterschap. Drie van die stukken zijn geschreven door Jacqueline Postma, het vierde door Jacueline Postma, een doorzichtig pseudoniem. Ik ga ervan uit dat dezelfde mevrouw voor alle stukken verantwoordelijk is.

Opvallend is dat alle stukken erbarmelijk slecht geschreven zijn. Niet alleen schrijft mevrouw Postma samenstellingen als losse woorden ('graf heuveltjes', 'poëzie tijdschrift', 'poëzie project', 'nacht burgermeester'), ze is ook bedreven in allerlei andere fouten.

Zo trof ik een foutieve beknopte bijzin aan ('Binnenstappend in een gezellige keuken vallen de schilderijen met gedichten meteen op.'), een congruentiefout ('Die colleges inspireerde mij'), genusfouten ('de sonnet', 'de rijm'), verwijsfouten ('het meisje waar hij gek op was', 'het gevoel wat hij uitdraagt'), spelfouten ('bijenkassen', 'burgermeester', 'Maar zijn hart licht echt bij de poëzie.'). Dat kan geen toeval zijn.

Inderdaad. Mevrouw Postma heeft een website, waarop ze toegeeft slechts een hobbyist te zijn op het gebied van schrijven: 'Schrijven is mijn hobby, hier wordt ik blij van.' Dat mevrouw Postma blij wordt (hier hoort het wel met 'dt') van schrijven is heel mooi, maar dan kan ze haar schrijfsels toch voor zichzelf houden? Waarom moet ze daar de lezers van De Edese Post mee plagen?

Het ergst is dat mevrouw Postma geen enkel begrip heeft van wat de dichters haar verteld hebben. Zo weet ze niet wat een 'genre', een 'rijmschema' of een 'versvorm' is. Dat leidt tot hilarische zinnen:

'Zijn genre is zeer verschillend.'
'Hij schrijft zelfs in Japanse rijmschema's, zoals de 'Haiku'. Deze versvorm bestaat uit slechts drie regels en de 'Tanka' uit louter vijf woorden.'
'De klassieke rijm heeft ook zijn charme, fonetisch is dit ook gemakkelijk in het gehoor.'
'De stijl van Vermaat is de Sonnet.'
'Zijn genre is breed, variërend van scherpzinnige actualiteit tot liefdevol confronterend.'
'De stijl van deze zeventigjarige dichter is niet de rijm, maar het gevoel wat het uitdraagt.' 

Verder staan er zinnen in de stukjes waarvan je op je klompen kunt aanvoelen dat de dichter die niet zo gezegd zal hebben. Een klassiek dichter als Peter Vermaat zal toch niet gezegd hebben: 'Symmetrie is wel een beetje mijn ding'? Commentaar van Vermaat: 'Er staan wel wat meer dingen in die ik "niet zo" gezegd heb.'

Het is lovenswaardig dat De Edese Post uitgebreid aandacht schenkt aan de verkiezing van de nieuwe stadsdichter. Al vanaf het begin heeft deze krant zich bemoeid met de verkiezingen en de publiciteit daaromtrent. Gisteren stond er zelfs een stukje op de voorpagina. Alle lof dus.

Maar juist als het gaat om poëzie, mag je verwachten dat de artikelen niet bol staan van opzichtige fouten. Ook De Edese Post zal te maken hebben gehad met bezuinigingen en de functie 'corrector' bestaat daardoor wellicht niet meer. Maar zou men dan misschien wat zorgvuldiger kunnen zijn met het aantrekken van krachten (of zwakten) die op freelancebasis meewerken? Je mag toch (ook van een hobbyjournalist) verwachten dat hij of zij even op rechts klikt als er een rood wiebeltje onder 'burgermeester' verschijnt of dat bij twijfel over 'de sonnet' of 'het sonnet' even woordenlijst.org geraadpleegd wordt?

Vermoedelijk hebben lezers toch wel tussen de fouten door kunnen lezen waar de verschillende dichters voor staan. Ze verschillen onderling behoorlijk en dat is prettig; dan valt er tenminste wat te kiezen. Op woensdag 15 april kunnen we ze aan het werk zien in Cultura. Kom maar kijken en luisteren. En stemmen, natuurlijk.

(Scans van de artikelen heb ik gejat van Harry Oonk). 

Vier kandidaten voor het stadsdichterschap

Mijn huis staat in een rijtje op een winderige zandvlakte. Het is een uithoek, maar dicht bij het station en ik heb er nooit aan getwijfeld of ik in Ede woon. Nou ja, de Edese Post wordt nooit bezorgd op dit deel van het Enka-terrein, dus misschien wonen hier toch maar halve Edenaren.

Maar gelukkig is er internet en daarop zetten mensen wel eens wat ze uit de krant geknipt hebben. Dit bijvoorbeeld:

Ede krijgt een nieuwe stadsdichter en we weten bijna wie: Erik Hemelt, Harry Oonk, Arno Setz en Peter Vermaat. Twee ervan deden de bij de vorige verkiezing ook mee: indertijd stelde ik ze hier voor. In de loop van de jaren zijn er wat foto's weggevallen, zie ik. 

Harry Oonk onderschatte ik indertijd nogal. Hij bleek een heel goed performer en kwam tot de finale. Peter Vermaat, die ik als dichter hoger aansla, moest het meer van de jury hebben van het publiek bij de vorige verkiezingen. Misschien zou het helpen als de gedichten niet alleen voorgelezen, maar ook geprojecteerd zouden worden. Gedichten zijn immers niet alleen om naar te luisteren, maar ook om te lezen. 

Arno Setz is een bekende naam. Ik heb hem in Dante verschillende keren gezien: als spreker, als filmmaker, als theatermaker. Aimabel en gedreven, getalenteerd - dat is een mooie combinatie. Van zijn dichtkwaliteiten weet ik helemaal niets. Ik ben benieuwd. 

Erik Hemelt is een nog zwarter paard. Mij is niets van de beste man bekend. We zullen zien wat hij kan. 

Larissa Verhoeff, die het vorig jaar toch ook heel aardig deed, ontbreekt deze keer. Ze had mee willen doen, maar realiseerde zich te laat dat de deadline verstreken was. Die zien we nog wel een keer terug. 

Op woensdag 15 april wordt de strijd dus gestreden. Wees erbij!

Ede krijgt binnenkort een nieuwe stadsdichter

Drie jaar geleden werd Arjan Keene verkozen tot stadsdichter van Ede. Kijk bijvoorbeeld hier. Ik had wethouder Evert van Milligen al verschillende keren lastiggevallen over het feit dat Ede geen stadsdichter had. Aanvankelijk hield hij het nogal af, maar op een keer zei hij: 'Kom maar met een voorstel.'

Ik schreef een column, las die voor bij Dante en stuurde die daarna naar alle raadsfracties. Edese Post pikte het op en een paar maanden later was het gepiept.

Arjan Keene is als stadsdichter goed zichtbaar geweest. Voorbeelden hoef ik niet te geven; u kent ze. Of Keene erkiesbaar is, weet ik niet. Ik kan mij voorstellen dat hij na drie jaar iemand anders de kans wil geven. Op woensdag 15 april wordt in Cultura een nieuwe stadsdichter gekozen.

Wie kans wil maken op het stadsdichterschap, moet uiterlijk op woensdag 18 maart een mailtje sturen naar redactie.ep@wegenermedia.nl. Je moet in (de gemeente) Ede wonen en bij je aanmelding stuur je een gedicht. Dat mag gaan over de verkiezing, maar het hoeft niet. Aan de hand van deze gedichten selecteert een jury degenen die een optreden mogen verzorgen op de verkiezingsavond.

Op de avond zijn er een paar voorrondes, waarbij ook het publiek zijn stem kan laten horen. Tijdens de finale kiest de jury. We verheugen ons op een spannende strijd.

Gedicht van Arjan Keene

Op 30 mei publiceerde Arjan Keene op zijn weblog een gedicht, dat ook in Edese Post is gepubliceerd. Als aanleiding noemde hij: Op 23 mei viel er in korte tijd zeer veel water. Verder was het idee voor een recreatieplas in het water gevallen, maar er is ook een visie Ede 2025 in ontwikkeling.

Ede onder water

Heel even had de stad nu een rivier.
Of was het meer een recreatieplas,
dit wassend water? Een veelarmig dier.
De Veluwe werd bijna weer moeras.


Ik hoorde mensen spreken van een zondvloed,
een hand van boven die de hemel brak.
(Ik denk dat warme lucht iets kouds ontmoet;
de wetenschap verklaart met speels gemak.)


Maar toch, wie weet. Misschien was het een teken.
Toch iets met water, het gebrek eraan.
Wellicht moet zo'n idee een tijdje weken,
want dromen moeten bij verstek bestaan.


Contouren van een nieuwe Molengracht,
de Klinkerbrug die op een bootje wacht.


(c) Arjan Keene




In een gedicht over zoveel water is de zin 'Wellicht moet zo'n idee een tijdje weken' wel mooi gevonden, vind ik. 

Arjan Keene

Dirk Blokland overleden

Vanavond, tijdens cultureel café Dante, maakte iemand mij erop attent dat Dirk Blokland overleden is. Er zou een bericht gestaan hebben in Edese Post.


Dirk deed in april een gooi naar het stadsdichterschap van Ede. Hij kwam door de eerste ronde heen, maar bereikte niet de finale. Wel kreeg hij de hele zaal aan het kraaien met een herhaald ´Kukeleku´.

Gedicht Arjan Keene

Op de weblog van Arjan Keene trof ik het volgende gedicht aan:

Stil

Vandaag herdenken wij. We lezen namen
van mensen die we niet hebben gekend,
die na de oorlog niet meer thuis kwamen.
Wij bewaken hun laatste monument.

Voor even springt het glas terug in de ramen,
wordt gruis van kogelgaten weer cement.
In een oneindige momentopname
lichten er sterren op aan het firmament.

En morgen is een jaarlijks herexamen:
dat vrijheid kostbaar is, geen compromissen kent.
Want zonder hen waren wij niet samen,
was alles anders, was jij niet wie je bent. 

Het is duidelijk een gedicht voor 4 mei en het werd dan ook gisteren gepubliceerd in Edese Post. Daarom neem ik de vrijheid om het over te nemen. Dat het in de plaatselijke krant heeft gestaan, zou kunnen betekenen dat Arjan Keene het gedicht als stadsdichter heeft geschreven. Aan het gedicht zelf is niet te zien dat het voor Ede is bedoeld.

Het gedicht begint mooi. Keene laat zien dat herdenken verder gaat dan het eigen verleden. Die eerste twee regels zijn onberispelijk metrisch. In de rest van het gedicht komen nog maar drie regels voor (r. 5, 6, 9) die het metrum strak vasthouden. Of dat de bedoeling is, weet ik niet, maar doordat het gedicht afwijkt van het metrum en in enkele regels te veel lettergrepen heeft, krijgt het wel iets onhandigs.

Misschien hik ik zo tegen dat metrum aan, omdat in de derde regel voor mijn gevoel het gedicht ook inhoudelijk en stilistisch wat inzakt. Het bewaken van het monument in regel vier vind ik dan wel weer mooi, maar waarom het 'laatste' monument? Hoeveel monumenten zijn er dan waarop juist deze namen staan? Of moet hier ook het laatste moment waarop de mensen in leven waren meespelen?

De tweede strofe is inhoudelijk interessant. Door het herdenken gaan we terug in de tijd, naar de tijd voordat alles kapot was. Maar ook het herdenken zelf is helend. Gruis van kogelgaten is natuurlijk al cement, maar ik vermoed dat de meeste lezers bij 'cement' toch de keurig aangestreken muur voor zich zien.

Die 'oneindige momentopname' is een aardige paradox, maar de vierde regel ontstijgt het cliché niet.

In de derde strofe stappen we over naar 5 mei. Die dag is volgens het gedicht niet in de eerste plaats een feest, maar een opdracht. We moeten beseffen dat vrijheid kostbaar is en daar moeten we geen concessies aan doen. In ons achterhoofd speelt mee dat ook veel gevallenen juist voor die vrijheid hebben gestreden, compromisloos hebben geleefd.

In regel 11 verwijst 'hen' wel heel erg ver terug: naar regel 2. Dat lijkt me te veel gevraagd. Voor mijn gevoel zweeft dat 'hen' dan ook en had het een anker moeten krijgen. Het slot is overigens weer heel behoorlijk: ons verleden en het verleden dat nog verder achter ons ligt, vormt ons. Daarom herdenken wij dus mensen die we niet kennen.

Ongetwijfeld is het gedicht onder tijdsdruk ontstaan, maar dat is iets waarmee een stadsdichter heel vaak te maken zal krijgen. Het is dan ook onmogelijk om als stadsdichter alleen maar goede gedichten af te leveren. Dit gedicht heeft goede gedeelten, maar het had beter gekund en de dichter had er volgens mij dan ook nog wat langer aan moeten sleutelen. Laat ik nog wel even noemen dat het gebruik van slechts twee rijmklanken mooi is, maar misschien heeft ook dat het moeilijk gemaakt voor de dichter.

Ik snap dat het niet fijnzinnig is om kritiek te hebben op een gedicht over de dodenherdenking, juist omdat het onderwerp zo gevoelig ligt. Ik wil dan ook niets afdoen aan de intentie van de dichter en aan de inhoud van het gedicht. Het lijkt me alleen maar goed dat we ons af en toe afvragen waarom we eigenlijk herdenken en dat we niet alleen uit traditie enkele minuten stil zijn. Maar ik blijf wel technische bezwaren tegen het gedicht houden.

Stadsdichter (17) - Gedicht Arjan Keene

Je hebt al kunnen lezen met welke gedichten Peter Vermaat en Kila & Babsie meedongen naar de functie van stadsdichter. Maar de winnaar, Arjan Keene, had natuurlijk ook gedichten bij zich. Een ervan was het onderstaande.

De heideweek

De heide bloeit. De bronzen heide gonst en gloeit.

Een violette zee beweegt alsof het roeit.

Calluna, erica. Het ruist en wuift en groeit.

Een tweede lente. Beestjes zoemen, liefde broeit.

           

De herten springen bronstig loeiend in het rond,

een damhert schaakt een reetje met een mooie kont.

Een groepje zwijnen snuffelt truffels uit de grond,

een haas kust vrolijk een konijntje op de mond.

Ik kijk bedroefd naar deze vrije vleierij.

In 't dorp is men aan 't hossen, uitgedost en blij.

Waarom zij wel, en treur ik eenzaam op de hei?

Prinses en koningin, ze kijken niet naar mij.

Ik kauw op heideplantjes, als anti-depressiva.

Calluna brak mijn hart. Of was het Erica?

Arjan Keene

Arjan Keene met verkiezingspet

Stadsdichter (16) - Gedichten van ex-kandidaten

Arjan Keene is stadsdichter. We weten het, maar het is goed om het te herhalen. Felicitaties, bloemen, pet af! En wie liet hij niet achter zich! Kila & Babsie bijvoorbeeld en Peter J.R. Vermaat en dat zijn niet de eersten de besten. Kijk maar.

Zomerheide

Een nieuwe zomer en een nieuw geluid,
Calluna opent haar ogen.
Haar naamgenoten omringen haar, dragen haar
voor aan de zon. Dit is de nieuwe vorst,
zegt de wind, streelt haar wakker.

De struikhei heeft symmetrische bloemen met twee schutblaadjes. De bloeiwijze is trosvormig,
de blaadjes zijn ongesteeld en lancetvormig, met aan de voet twee priemvormige oortjes.

Calluna is onrustig, voelt opeens
de lancetten op haar huid.
De zon die haar altijd vriendelijk toelacht
is feller geworden. Haal je zusje,
de zomer begint, het is tijd.

Een hand op de arm van Erica,
loom uit haar slaap, paarse bloemen
in het haar, lichte ogen, lichte jurk.

Dophei heeft kleine altijdgroene, naaldachtige bladeren in kransen van drie of vier. De viertandige bloemkroon met vrije meeldraden is omgeven door een groene kelk. De vruchten lijken op notendoppen. Soms zijn de meeldraden met de bloemkroon vergroeid.

De zomer begint, zegt haar zus,
het is tijd om ons te bevrijden
uit het vergroeide paars.
De wind voert ons naar de randen
van onze wereld.

De Heideweek wordt jaarlijks gehouden in de laatste volledige week van augustus.
De heidehoogheden ontvangen aan het begin van deze week van de burgemeester de sleutel van Ede.

De herder met zijn witgewolde kudde
overziet zijn paarse zee,
sluit zijn ogen in de zon
en ziet twee zussen hand in hand
zijn golven oversteken
en lacht. De zomer begint.

Kila & Babsie

De verwijzing naar Mei van Gorter stond mij aan. Ik werd als achttienjarige helemaal omver geblazen toen ik  het las. Ook het afwisselen van informatieve gedeelten met wat gebruikelijk is in een gedicht stond mij aan. Jammer van die 'witgewolde kudde'. 

En Peter J.R. Vermaat! De eerste opdracht was: schrijf een gedicht over Ede in 2025. Dat deed Peter als volgt:

Smakelijk Ede

lente 2025

Wisten wij veel? De Kernhempromenade,

het zesbaans wandelpad naar Bennekom,

ligt er verlaten bij. Het hooggeëerd publiek

raakt aangewezen op de satellieten.

Vanaf het Jac. P. Thijsse-ecoduct

neemt ook de kuddenradar elke twijfel weg:

de grote wolventrek doet dit jaar Ede aan,

de hongertocht bereikt haar jongste dag.

Het grauwe pak legt vraatzucht aan

de dag waar niemand vlees vermoedt,

op Planken Wambuis blijft het janken,

bij Ginkel houdt een kinkel zijn skelet.

Een grijze wolf loopt in de schemering

over het marktplein, slechts de deur

van Geert, de slager van halal

staat op een kier.

Peter J.R. Vermaat

Mooi gedaan, humoristisch slot. Maar Peter kwam met dit gedicht alleen in de halve finale omdat de jury het wilde. Het publiek zette er niet genoeg petten voor op. Hakken over de sloot en een ronde later een nat pak. 

Slachtofferhulp heeft aangeboden de afgewezen kandidaten te begeleiden. Voor zover ik weet, hebben ze dat van de hand gewezen. Ze hebben de poëzie immers! En over drie jaar zijn ze vast weer kandidaat.

Ehm... zullen we dan de verkiezing op de Nationale Gedichtendag doen?

Stadsdichter (15) - Verslagen verkiezingsavond

De Edese Post publiceerde een verslag van de verkiezingsavond. Wie er niet bij geweest is, weet nu toch hoe het geweest is. Lees maar:

Share on facebookShare on twitterShare on google_plusone

Share on email

De Edese Post 19 apr 2012

EDE - Ede heeft een stadsdichter. Arjan Keene (48) zal de komende drie jaar bij bijzondere gebeurtenissen in de gemeente Ede een speciaal geschreven gedicht voordragen. Keene groeide gedurende de avond en versloeg zo zeven andere kandidaten in de strijd om het stadsdichterschap.

Arjan Keene is door de jury unaniem
benoemd tot stadsdichter.
Foto: Albert Willemsen

De theaterzaal van Cultura is goed gevuld. Op de eerste rij de zenuwachtige dichters. Er staat nogal wat op het spel benadrukt presentatrice Jolinda van Alfen. De eer om jezelf stadsdichter van Ede te mogen noemen, daar lonken alle acht kandidaten naar. Of eigenlijk zijn het er negen, er doet ook een dichtersduo mee.

Het publiek heeft er zin in, de blauwe petjes waarmee gestemd mag worden zwaaien hier en daar vrolijk door de lucht. Na een korte uitleg over het stemmen, is het podium voor de eerste kandidaten en de speciaal geschreven gedichten met het thema ‘Ede in 2025’.

Larissa Verhoeff komt stralend op en bijt het spits af. Jan Durk Tuinier neemt het tegen haar op. Het publiek kiest overtuigend voor Verhoeff. Zij wordt verlegen bij het zien van alle blauwe petjes die opgaan. Door naar de volgende twee kandidaten. Peter Vermaat tegen Arjan Keene. De zaal kleurt blauw, dit keer voor Arjan Keene. Hij is aangenaam verrast. Dan is het de beurt aan het duo, Kila & Babsie. Die bindt de dichtersstrijd aan met Harry Oonk. Laatstgenoemde krijgt één stem meer van het publiek. Een lichte teleurstelling is op de jonge gezichten van Kila&Babsie te bespeuren. Tenslotte mag de oudste deelnemer Dirk Blokland (80) zijn dichterskunsten laten zien naast Pineaux Franke. Pineaux eindigt zijn gedicht met een mooie buiging richting publiek. Blokland heeft de lachers op zijn hand en wint toch overtuigend. Aan de jury de lastige taak om uit de vier afvallers nog twee halve finalisten te kiezen, zodat de halve finale met zes dichters van start kan gaan. De jury, bestaande uit Julia Hofstede van boekhandel het Paard van Troje, Jan van Es namens Wegener, wethouder Evert van Milligen en de voorzitter Gerry Poelert, directeur van Cultura, trekt zich even terug. Het publiek kan ondertussen genieten van de intieme muziek van Laurens Collee. De jury kiest uiteindelijk voor Peter Vermaat en Kila & Babsie. In de halve finale mogen de dichters met het thema ‘Heideweek’ aan de gang. Larissa Verhoeff staat tegenover Peter Vermaat en Arjan Keene. Het publiek heeft een overduidelijke voorkeur voor Arjan Keene. Kila & Babsie strijden tegen Harry Oonk en Dirk Blokland. Hoewel Blokland wederom de lachers op zijn had heeft met zijn ‘Kukeleku’ lied, kiest het publiek Harry Oonk. Zijn vlotte optreden maakt veel indruk. Na elke voordracht, maakt hij van het gedicht een propje en gooit dat in het publiek. Aan de jury weer de zware taak om uit de afvallers een laatste finalist te kiezen. De jury kan de vermanende toon van Peter ‘Vermaant’ waarderen, maar geeft als tip om wat meer aan de presentatie te werken. Dirk Blokland kreeg het dringende advies om zangles te nemen. Kila en Babsie imponeerden door originaliteit en de mooie vorm van de gedichten, maar de jury vindt dit duo als stadsdichter minder geschikt. De jury kiest voor Larissa Verhoef. Zij staat in de finale naast Arjan Keene en Harry Oonk. Het gedicht met als thema ‘Stadsdichter van Ede’ van Arjan Keene spreekt de jury het meeste aan. Vooral de balans tussen maatschappelijke en een persoonlijke, toch kritische noot overtuigt de jury. Hij heeft het stadsdichterschap volgens Gerry Poelert echt verdiend.

Volgende week donderdag treedt Arjan Keene op in cultureel café Dante.

Op zijn weblog doet Peter J.R. Vermaat verslag.Kijkend naar de finale concludeerde hij dat de twee afvallers hun werk wel goed voordroegen, maar dat het hun aan 'taalkracht' ontbrak, 'zodat Arjan Keene terecht is gekozen tot stadsdichter'. 

Stadsdichter (14) - Arjan Keene stadsdichter van Ede

Ede heeft een stadsdichter en zijn naam is Arjan Keene. In de voorronde versloeg hij Peter J.R.Vermaat, in de halve finale nogmaals Peter J.R. Vermaat en Larissa Verhoeff en in de finale Larissa Verhoeff en Harry Oonk.

Gerry Poelert (voorzitter van de jury)
Jolinda van Alfen (presentatrice)
Arjan Keene (stadsdichter)

Een paar dingen vielen mij op. Ten eerste dat Harry Oonk een prima performer is en dat zijn teksten beter zijn dan wat ik eerder op zijn website had gelezen. Dat hij tot de finale door zou dringen, had ik niet voorzien.

Kila & Babsie had ik in de finale verwacht. In de voorronde legden ze het af tegen Harry Oonk en toen ze als lucky losers in de halve finale weer tegenover hem kwamen te staan verloren ze nog een keer.

Peter J.R. Vermaat had de pech dat hij twee keer tegenover Arjan Keene kwam te staan. Zijn teksten waren goed, maar performance telt ook. Daar was niet zoveel mis mee, maar de jury meende toch er een opmerking over te moeten maken.

Het was jammer dat tussendoor steeds de jury aan het woord werd gelaten. Na een enkel gedicht mochten vier juryleden een reactie geven. Dat haalde de vaart uit de avond en leidde af van de gedichten, waarvoor het publiek gekomen was, neem ik aan.

Bij de indeling in de halve finales troffen de tegenstanders uit de voorronde elkaar weer. Dat had beter gekund.

Maar goed, het was een leuke avond en Arjan Keene zal ongetwijfeld een goede stadsdichter zijn. Wacht maar af!

Jan Durk Tuinier, Arjan Keene, Harry Oonk,
Kila van der Starre, Julia Hofstede (jurylid)

De muziek werd verzorgd door Lauren Collee, die meer moest spelen dan voorzien, omdat de jury soms wat langer tijd nodig had dan verwacht.

Kila en Babsie 

Dirk Blokland, Ollekebollekedichter

Larisssa Verhoeff

Jolinda met de jury

Peter Vermaat, Jolinda van Alfen, Arjan Keene

Kila, Babsie, Jolinda, Harry Oonk

Pineaux Franke

Stadsdichter (13) - Petjes op tijdens de verkiezingsavond

Van de site van Edese Post haalde ik zojuist dit artikel.

Petjes op bij Stadsdichter Verkiezing Ede 2012

De Stadsdichter van Ede wordt woensdagavond 18 april gekozen door het Edes publiek en een vakjury. Vanaf 20.00 uur strijden acht dichters in de theaterzaal van Cultura om de felbegeerde titel ‘Stadsdichter van Ede’.

Petje op of petje af voor de
stadsdichter? Jolinda van Alfen
presenteert namens de Edese Post de
eerste Stadsdichter verkiezing van Ede.

De winnaar zal de komende 3 jaar bij enkele belangrijke gebeurtenissen en evenementen een speciaal daarvoor geschreven gedicht voordragen. De verkiezing wordt georganiseerd door Cultura, de gemeente Ede en de Edese Post. Het publiek kan door middel van het opzetten van speciale stadsdichterspetjes stemmen op de dichter van zijn of haar keuze. Deze petjes worden mogelijk gemaakt door Herma Goris van Kado-Uniek uit Lunteren. De avond is gratis toegankelijk, doel van de verkiezing is de poezie dichter bij de Edenaar brengen. Singer/songwriter Laurens Collee zal zorgen voor een muzikale aanvulling op het programma. Inloop vanaf 19.30, Cultura

U snapt dat die petjes collector's items worden. Allemaal morgenavond naar Cultura dus!

Stadsdichter (12) - Kandidaten in Edese Post

Gisteren stelde Edese Post de kandidaten voor. Aangezien ik de papieren krant meestal niet onder ogen, weet ik niet hoe het er op papier uitzag. Op het scherm oogde het wel mooi: foto's van alle kandidaten, korte biografie en bij de meesten een/de reden om stadsdichter te willen worden.

Kijk maar: Klik!

Stadsdichter (11) - Dirk Blokland

Toen ik de kandidaten voorstelde, kon ik geen foto tonen van Dirk Blokland. Die heb ik intussen wel:

Met dank aan zijn vrouw, een geboren en getogen Edese.

De kandidaten komen ook nog, met foto en al, in Edese Post terecht. Hou het in de gaten.

Stadsdichter (10) - Gang van zaken op 18 april

Op 18 april kiest Ede de nieuwe stadsdichter. De kandidaten zijn: Peter J.R. Vermaat, Arjan Keene, Kila & Babsie, Larissa Verhoeff, Dirk Blokland, Jan Durk Tuinier, Harry Oonk en Pineaux Franke.

Aan elke kandidaat is gevraagd om vier gedichten voor te bereiden met in ieder geval de onderwerpen 'Ede2025', 'De Heideweek' en 'Stadsdichter'.

In de eerste ronde vallen vier van de acht kandidaten af, maar de jury kiest uit de vier afvallers nog twee kandidaten die alsnog doorgaan, zodat er zes kandidaten in de halve finale zitten. Van die zes kiest het publiek er twee, de jury kiest daarna nog een kandidaat.

Dan hebben we dus drie kandidaten in de finale. De jury wijst daarna aan wie stadsdichter wordt.

Vanaf 19.30 kunnen de bezoekers binnenlopen. Om 20.00 kondigt Jolinda van Alfen op wervelende wijze de dichters aan. Om 22.00 weten we wie de nieuwe stadsdichter is. Aansluitend is er in het Atrium een offerfeest aan Bacchus.

De muziek wordt die avond verzorgd door Laurens Collee. Die heb ik bij Dante gehoord. Goede keuze.

Laurens Collee

Stadsdichter (9) - Kandidaten

Na de oproep in Edese Post vroegen veertien dichters informatie op. Dat waren er eigenlijk te veel. Na de voorronde (waar niet iedereen aan meedeed), bleven er acht dichters over. Laten we die eens wat nader bekijken.

Peter Vermaat. Vermaat is een productief dichter en blogger. Gedichten van hem vind je bijvoorbeeld hier en dit is een van zijn blogs. Met tien gedichten was hij een van de drie genomineerden bij de schrijfwedstrijd Aan het woord! in Apeldoorn. Indruk: serieuze kandidaat.

De echte Peter J.R. Vermaat
(aanvankelijk verwarde ik hem met iemand die dezelfde naam draagt)

Kila & Babsie. Behoeven waarschijnlijk weinig introductie. Ze presenteerden zich al nadrukkelijk, bijvoorbeeld hier. Twee jonge vrouwen, die leuke en ook wel goede gedichten geschreven hebben. Zullen als duo sowieso opvallen. Door media-aandacht en optreden bij Dante en Het paard van Troje zijn ze bij veel mensen bekend. Indruk: kanshebbers.

Harry Oonk. Schrijft gedichten die hij zelf gedichtjes noemt op een website waarop de gedichten vooral opvallen door het kleurgebruik. De man blijkt behoorlijk productief, de gedichten stellen niet veel voor. Indruk: gaat het niet redden.

Larissa Verhoeff. Trad op bij cultureel café Dante en was te gast bij Moraalridders met haar boek Vette pech. Ze is met een aardig gedicht vertegenwoordigd in een gedichtenbundel van Natuurmonumenten. Indruk: kanshebber.

Pineaux Franke. Heeft een bundel gepubliceerd. De gedichten die ik van hem op het wereldwijde web vond, waren niet denderend. Indruk: geen kans.

Arjan Keene. Heeft een weblog waarop ook het gedicht te vinden is waarmee hij door de voorronde is gekomen. In 2009 behoorde hij bij de Turing Prijs tot de beste honderd inzenders. Geeft blijk van gevoel voor vorm, vaak een lichte toon. Indruk: serieuze kandidaat.

Dirk Blokland. Was genomineerd voor de publieksprijs 2008 van GSK gemeente Rheden, wat dat dan ook mag zijn. Ik vond een gedicht van hem op de site van de Gelderlander. Het gedicht ronkte nogal. Indruk: je weet maar nooit, maar de kans lijkt me niet groot.

Een foto kon ik zo gauw niet vinden.

Jan Durk Tuinier. Heeft een bundel gepubliceerd met gedichten die bij het stadsdichterschap zouden passen. En hier trof ik een gedicht aan dat heel aardig is. Indruk: heeft een kans.

Samengevat: twee kandidaten (Oonk en Pineaux) acht ik kansloos. Hun gedichten hebben, voorzover ik dat nu kan beoordelen niet genoeg kwaliteit. Blokland lijkt me iets beter dan de eerstgenoemde twee, maar wellicht niet goed genoeg. Tussen de andere vijf kan het een interessante strijd worden.