Ken Broeders is een geweldige striptekenaar. Hij tekent in een realistische stijl, waarbij hij enorm veel sfeer in zijn tekeningen weet te leggen, mede door de manier waarop hij inkleurt. In de gezichtsuitdrukking van zijn personages brengt hij veel nuances aan. Zo'n beetje elke gemoedstoestand kan hij in een portret tot uitdrukking brengen.
Bovendien schrijft hij zelf zijn scenario's. Eerder besprak ik Driftwereld en Tarare van hem (links vind je onderaan) en nu ga ik het hebben over zijn laatste album, Berenvel. Er komen enkele bekende motieven in terug.
Ziel verkocht aan de duivel
De eerste is het verkopen van je ziel aan de duivel. We kennen dat uit verschillende teksten. Eerder besprak ik hier de strip Love in vain, over Robert Johnson (1911 - 1938), die geweldig gitaar kon spelen en het verhaal ging dat hij zijn ziel aan de duivel verkocht had. In de Nederlandse literatuur kennen we het sprookje 'Het gestolen hart' van Godfried Bomans: een arme visser verkoopt zijn hart aan de duivel. Na een jaar mag hij het terug hebben, maar intussen is hij zo versteend dat hij dat niet meer wil. Maar hij heeft een kind.
Uit dat laatste voorbeeld blijkt dat je je ziel wel aan de duivel kunt verkopen, maar dat dat altijd een prijs heeft. Dat is ook zo bij de jonge soldaat, hoofdpersoon in Berenvel. Het verhaal speelt zich in het verleden af. Laten we zeggen: een paar eeuwen geleden. De oorlog is afgelopen en de soldaat moet zelf in zijn onderhoud voorzien. De duivel (in de gedaante van een oud mannetje) belooft hem een beurs die zichzelf zal vullen, maar dan moet de soldaat zeven jaar rondzwerven. Hij mag zich niet wassen en moet gekleed gaan in het kleed dat de duivel hem geeft. Dat blijkt het vel te zijn van de beer die hij zojuist gedood heeft. De soldaat gaat op het aanbod in.
Zo'n beurs die zichzelf vult, is een motief dat we kennen uit de strips van Douwe Dabbert, wiens knapzak altijd bevat wat hij op dat moment nodig heeft, en ook uit de strip Pol. Daarin is de snavel van de pelikaan Pelle een onuitputtelijk magazijn.
Een beest?
De soldaat in de strip van Broeders, die al gauw de naam Berenvel krijgt, heeft het niet gemakkelijk. Door zijn uiterlijk en zijn geur moeten mensen weinig van hem hebben en op de meeste plekken waar hij komt, wordt hij weer weggejaagd. Maar er is een enkele jonge vrouw, Lotte, die door het uiterlijk van Berenvel heen kijkt en van hem houdt. Dat is een motief dat we kennen uit bijvoorbeeld Belle en het beest. Haar zuster kijkt daar heel anders naar en ook de controverse tussen twee zussen (de goede en de slechte) kennen we uit verschillende sprookjes, zoals bij Assepoester en haar stiefzusters.
Berenvel is een mens op wie een vloek rust. De duivel probeert hem ervan te overtuigen dat hij geen mens meer is. Als hij bedreigd wordt, komt soms de beer in hem boven en kan hij zomaar iemand verscheuren. Maar Berenvel houdt vast aan het menselijke in hem en probeert de duivel te weerstaan. Tegen Lotte heeft hij gezegd dat hij terug zal komen en hij wacht op hem.
Slot
Het verhaal van Berenvel wordt door Broeders rechttoe rechtaan verteld. Het verloop is redelijk eenvoudig, zoals bij een sprookje. Het zou dan ook in de lijn van het sprookje zijn dat de soldaat het volhoudt en uiteindelijk zijn beloning krijgt. Hij rijdt terug naar Lotte en ze leven nog lang en gelukkig. Maar dat is ook een zoet einde en dat wil Broeders voorkomen. Hij trekt aan het slot het verhaal naar de tijd van de lezer. Dat heeft wel iets grappigs, maar ook iets gekunstelds. Het lijkt of Broeders daar zelf niet helemaal uit gekomen is.
Maar dat zij hem vergeven. Hij heeft met Berenvel weer een intrigerende strip gemaakt. Het verhaal boeit van begin tot eind, niet alleen door de gebeurtenissen, maar ook door de psychologische diepgang. De getormenteerdheid van de hoofdpersoon blijkt uit elke bladzijde. Het verhaal heeft niet alleen rauwe, maar ook lieflijke kanten. Het is ook weer schitterend getekend. Daardoor is het een verhaal waardoor je je lekker mee kunt laten voeren. Je kunt je onderdompelen in de sfeer van enkele eeuwen geleden en in de strijd tussen goed en kwaad, zoals die zo vaak in sprookjes gevoerd wordt, waarbij het goede behoort te winnen.
Titel: Berenvel
Tekst en tekeningen: Ken Broeders
Uitgeverij: Uitgeverij L
2026, 48 blz. € 24,99 (hardcover)
Eerder schreef ik over ander werk van Ken Broeders:
Geen opmerkingen:
Een reactie posten