In 2023 werd aan Hans van Oudenaarden de Stripschapprijs toegekend voor zijn gehele oeuvre. Je zou hem kunnen kennen van Rhonda, Bob Evers en Puppy love. En natuurlijk van het eerste deel van Wynona, Als de beer ontwaakt. Een link naar de bespreking van dat album vind je onder aan deze bijdrage.
Wynona Whitehorse roept de advocaat Dan Favreau te hulp. Zij vraagt hem haar vriendje, Tobarth Reeves te redden van de elektrische stoel. Die Reeves lijkt ook nog eens sterk op Favreau. De advocaat gaat graag in op het verzoek van Wynona, want hij is nogal van haar gecharmeerd.
Favreau was ooit veelbelovend, maar na de ineenstorting van het land is ook de glans van zijn leven verdwenen.
Dat alles wisten we al na het eerste deel van Wynona. Het tweede deel, Het offer, begint met een terugblik op het leven van Favreau en op de digicalyps, die het hele land platlegde. Zo kom je (weer) goed in het verhaal. Van Oudenaarden heeft ervoor gezorgd dat je dit tweede deel desnoods los van het eerste kunt lezen.
Post-apocalyptisch
De setting, die je post-apocalyptisch zou kunnen noemen, kennen we uit veel strips. De reeks Jeremiah speelt zich bijvoorbeeld in zo'n wereld af. Dat sluit goed aan bij de ondergangsstemming die er bij sommigen heerst: de actualiteit van oorlogen en klimaatverandering, de oproepen om noodpakketten en contant geld in huis te halen.
In een ontwrichte maatschappij is de orde zoek en is de neiging groter dat mensen voor eigen rechter gaan spreken. Dat betekent dat personen (en dus personages) een verregaande vrijheid van handelen hebben, maar dat ze ook (hardhandig) door medemensen gecorrigeerd kunnen worden. Je ziet het ook in sommige westerns, waarin er dorpen zijn waar nog geen infrastructuur van orde en gezag is, of waar het gezag opzij te zetten is.
Als je geen beroep kunt doen op de regels, ben je aangewezen op je rechtvaardigheidsgevoel. In de wereld van Wynona is er nog wel recht; Favreau moet immers een rechtszaak winnen. Maar er is veel onrust, het is geen geordende wereld.
Omdat je met Dan Favreau meeleeft, hoop je dat hij slaagt in zijn missie. Maar gesteld dat hij Tobarth vrijgesproken krijgt, zijn de problemen dan opgelost? Hoe zit het met de rebellerende groep rond Wynona's zus Tani en met het beest in Dan, waarvan we niet precies weten hoe reëel dat is?
Oude geest
Voor die beer krijgen we wel een verklaring. Die heeft te maken Wynona's afkomst. Haar grootvader, die niet helemaal helder meer is, herkent in Dan de oude geest van de beer. In mythes van de Kelten en de Germanen is de beer de koning van de dieren. Je vindt dat bijvoorbeeld terug in het verhaal dat Reynaert ophangt om zijn hals te redden: hij zou een staatsgreep verhinderd hebben, zodat niet de beer op de troon gekomen is. Ook voor de native Americans is de beer van belang. De beer is een symbool van moed en kracht. Zie ook hier.
Op de cover van Het offer valt de schaduw van de beer over Wynona en Dan. Voor mijn gevoel ligt de linkerhand van Wynona niet natuurlijk op de arm van Dan. Dat is net niet goed getekend, zeker niet als je het vergelijkt met de stevige manier waarop Dan Wynona vasthoudt.
Zo'n schaduw is een dreiging en de vraag is of dat wel klopt met de inhoud van het verhaal, maar voor de cover doet dat het wel goed. Die dreiging drijft de twee hoofdpersonen naar elkaar. Samen zullen ze het moeten zien te redden.
Knoopsel
Hoe het precies afloopt met de beer in Dan, met Tobarth en met Tani, laat ik hier even in het midden. Van Oudenaarden heeft er een mooi knoopsel van verhaallijnen van gemaakt. Het verhaal heeft genoeg onverwachts en het eindigt niet zoetsappig.
Met Dan leef je gemakkelijk mee. Na een kwakkelperiode krijgt hij eindelijk de kans om te bewijzen wat hij waard is. Dan wil je graag dat hij daarin slaagt. Maar zijn hoofd is niet helemaal helder en niet alles is hem duidelijk, zodat de uitslag onzeker is. Een goede held is kwetsbaar en moet de kans hebben om ten onder te gaan.
Tekeningen
Behalve dat het verhaal boeiend is, zijn ook de tekeningen goed. Er is altijd dynamiek, niet alleen in het bewegen van de figuren, maar Van Oudenaarden heeft ook een krachtige lijnvoering, die vooral in de grotere tekeningen opvalt. Hij is geen voorzichtig tekenaar; er zit altijd schwung in zijn tekenwerk.
Als je het verhaal gaat analyseren, kom je er niet helemaal uit. Waarom komt die geest van de beer juist bij Dan terecht? Daar lijkt me geen goed op antwoord op te geven. Maar laten we de kniesoor in ons niet te veel ruimte geven. Ook dit tweede deel van Wynona blijft boeien, leest lekker en is goed getekend.
Wynona - Als de beer ontwaakt
