Al eerder heb ik hier geschreven dat ik mijzelf wel een liefhebber van strips acht, maar geen kenner. Daarvoor vertoont mijn kennis te veel gaten. Er zijn beroemde strips waarvan ik nauwelijks wat gelezen heb. Zo zijn series als Guus Slim en Dan Cooper grotendeels aan mij voorbijgegaan.
Van uitgeverij Arboris ontving ik het elfde deel van De complete Baard en Kale, Dreiging alom, en ik was er meteen blij mee. Dat is best vreemd, want zo heel veel albums van Baard en Kale heb ik niet gelezen, al schoot mij wel meteen hun grote tegenstander Stomp te binnen: keurig in pak en met een helm op zoals een ridder bij een harnas droeg. Indertijd zal ik de strip gelezen hebben in Sjors, toen nog onder de titel Baardmans en De Kale.
Bij het doorbladeren van het de integrale uitgave was ik al meteen terug in het verleden. Het papier dat gebruikt is doet denken aan het houthoudende papier van vroeger. Daar is met opzet voor gekozen, lezen we voor in deze uitgave, omdat op dit papier de kleuren beter uitkomen.
Arboris heeft ervoor gekozen om niet alle albums chronologisch te bundelen, maar om goed te kijken welke om andere redenen bij elkaar passen. In dit deel zijn vier albums opgenomen die allemaal geschreven zijn door Stephen Desberg. Van hem heb ik al veel besproken. De links naar die besprekingen vind je onderaan. De tekeningen zijn van Will, Willy Maltaite, die veel verhalen van Baard en Kale heeft getekend.
Vier albums
In deze integraaluitgave zijn vier albums opgenomen: Metamorfose, De vergeten tempel, Schaak en match en Swastika. Om het tijdsbestek van publicatie aan te duiden: het eerste van die vier werd in 1979 gepubliceerd in Robbedoes (album in 1980) en het laatste verscheen, zowel als tijdschriftpublicatie als als album, in 1983.
Zo'n integrale uitgave lees je niet alleen omdat je de oude stripverhalen nog eens wil lezen, maar ook vanwege de extraatjes die de nieuwe uitgave biedt. Het dossiergedeelte is deze keer bijzonder interessant, omdat het zicht geeft op de Belgische stripwereld aan het eind van de jaren zeventig.
Kort na elkaar stierven Goscinny en Maurice Tillieux (de scenarist van onder andere Guus Slim), in respectievelijk november 1977 en februari 1978. Als Yves Chaland het overlijdensbericht van Tillieux op de radio hoort, schrijft hij onder aan een bladzijde van Captivant. 'Tillieux is overleden, alle gaat naar de kloten!'
Bij het blad Robbedoes ontstaat er een soort scenariocrisis na het overlijden van hun topscenarist. Het betekent wel dat er ruimte komt voor de jonge Desberg, die dan nog maar 23 jaar oud is. Hij gaat zelfstandig de verhalen van Baard en Kale schrijven.
In Metamorfose zijn een stel mensen die op safari zijn een vreemd lichtverschijnsel. Alle mensen en dieren die eraan zijn blootgesteld metamorfoseren en worden een gevaar voor hun omgeving. Eigenlijk gaat het in Swastika ook om een metamorfose: Hitler blijkt de oorlog overleefd te hebben, maar is nu een oud mannetje in een rolstoel. Maar met een verjongingsmiddel zou hij nog heel lang mee kunnen. Ook Kale krijgt trouwens het middel binnen en verandert in een klein jongetje.
Censuur
Dat laatste verhaal krijgt trouwens nog te maken met censuur. In veel verhalen is Kale nogal zeker van zijn eigen capaciteiten en ook van hoe vrouwen onder de indruk zullen zijn van hem. Swastika speelt zich voor een deel af in het oerwoud, wat heerlijk moet zijn geweest om te tekenen voor Will. Daar leeft ook een stam die bestaat uit vrouwen. Uit het laatste plaatje in Robbedoes bleek dat Kale bij deze vrouwen kinderen had verwekt.
Een administrateur van de familie Dupuis (uitgever van Robbedoes) nam meteen contact op. Binnen die familie was het trouwens op dat moment ook hommeles. Zo'n seksueel geobsedeerde maniak als Kale zou niet thuishoren in een blad voor de jeugd. De makers pasten voor de album hun strip aan. Maar in het dossier staat natuurlijk ook de oorspronkelijke tekening.
Het zijn wel de verhalen die je wilt lezen. Didier Pasamonik, die met Patrick Pinchard de teksten leverde voor dit dossier, heeft een vlotte pen en dat merk je.
Naast de grotere verhalen, zijn er ook nog enkele korte verhalen opgenomen, zodat het in totaal een lekker dikke uitgave is geworden van 240 bladzijden.
Aantrekkelijk
Wat maakt Baard en Kale toch zo aantrekkelijk? Natuurlijk, de verhalen zitten goed in elkaar en het tekenwerk is goed, maar dat kan niet alles zijn. Ik denk dat je je als lezer vooral hecht aan de twee karakters, die zo tegengesteld zijn. De impulsieve Kale en Baard die meer bedachtzaam te werk gaat. De verhalen kennen zeker spanning, maar die spanning zorgt er nooit voor dat je het vertrouwen in een goede afloop verliest. Voor kinderen maakt dat het een veilige strip om te lezen.
Tegelijkertijd zijn er genoeg complicaties en gaat de oplossing van de problemen nooit gemakkelijk. Er zijn altijd tegenslagen. De twee detectives laten zich trouwens nooit ontmoedigen door problemen, maar ze steken meteen de handen uit de mouwen.
In Schaak en match komt een onderwerp voor dat nu actueel is: de zelfrijdende auto, zij het dat het nog wel iets anders werkt dan nu. In dit geval gaat het om een racewagen en Kale zal de coureur zijn. Het levert Michel-Vaillantachtige taferelen op, maar Kale wint niet en er gaat ook nog iemand met de plannen vandaar. Die duiken weer op bij het tennissen. De titel van het album is niet zo gelukkig. Er wordt niet in geschaakt. Je kunt hoogstens zeggen dat de boeven schaakmat worden gezet. In het Frans werkt de titel wat beter omdat 'Échec et mat' schaakmat betekent, terwijl een échec ook een mislukking is.
In ieder geval ook in dit verhaal blijven onze helden doorzetten. Met de aantrekkelijkheid van Kale wordt mooi gespeeld in het slot als juist Baard zich de vrouwen niet van het lijf kan houden en daar zichtbaar ongelukkig mee is, terwijl de Kale er met de vrouw van zijn keuze vandaar gaat.
Het elfde deel van De complete Baard en Kale biedt veel. Voor de oudere lezer is er het jeugdsentiment, verder krijg je een stuk stripgeschiedenis en voor iedereen is er leesplezier. Ook na zoveel jaren blijken de strips over Baard en Kale nog prima mee te kunnen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten