Anderhalf jaar geleden schreef ik over Wolf, een schitterend boek van Lara Taveirne, dat ik aan het eind van dat jaar dan ook opnam in de lijst met de tien beste boeken die ik dat jaar las.
Het debuut van Taveirne was De meisjes van Calais (2014) over twee meisjes die samen van de rotsen waren gesprongen en zo een einde aan hun leven hadden gemaakt. Meer wist ik niet van het boek, maar ik had wel zin om het te lezen. In mijn hoofd had ik Calais al gekoppeld aan vluchtelingen die vanuit Calais de overtocht naar Engeland willen maken. Onterecht, blijkt me nu.
Het boek is namelijk opnieuw uitgekomen, onder een andere titel: Meisjes van krijt. Toen Taveirne haar debuut onder handen nam, ging ze zoveel veranderen, dat het eigenlijk een nieuw boek werd. Ik kan Meisjes van krijt niet vergelijken met De meisjes van Calais, maar misschien is het interessant om dat te doen. Van het omwerkingsproces doet de schrijfster verslag in het 'Woord vooraf'.
Violaine en Lilith
De twee meisjes zijn Violaine en Lilith en hun verhaal begint in 1976, in een brief van Violaine aan Lilith. Ze schrijft onder andere:
Heb je er ooit bij stilgestaan dat onze namen apart niet bestaan? Ze hangen aan elkaar zoals de vele venusschelpjes die we als kind verzamelden in onze breitassen. Lilith en Violaine, altijd in die volgorde.
Zo'n schelp staat ook op de omslag, zowel voor als achter. Die omslag is uit te klappen, vanaf de rug, waarna de binnenkant van een opengeklapte schelp is te zien. Bijzonder mooie vormgeving.
Violaine besluit haar brief met:
Tot dinsdag, Lilith, dan gaan we vliegen!
Het tweede hoofdstuk is geschreven vanuit Lilith en het speelt zich af op die bewuste dinsdag. Violaine is vrolijk, maar Lilith voelt zich bedrukt. Als haar moeder hen uitzwaait, bedenkt ze dat het de laatste keer is dat ze haar moeder zal zien, 'maar dat is een vierkante gedachte die niet in een rond hoofd past'.
Zelfmoordpact
Samen zullen Lilith en Violaine eerst naar school gaan en daarna gaan ze naar de kliffen van Cap Blanc-Nez gaan. Daar zullen ze zich naar beneden storten. Uit een krantenbericht, 'Zelfmoordpact van twee meisjes', blijkt dat het lichaam van de vijftienjarige Violaine gevonden is. Naar Lilith wordt nog gezocht.
Helikopters speuren dag en nacht de zee af. Procureur Dubois, die het onderzoek leidt, is ervan overtuigd dat Lilith zich samen met haar boezemvriendin Violaine van de rotsen heeft gestort, maar zolang Lilith vermist is, koesteren haar ouders de hoop dat hun dochter niet de moeite heeft gehad om haar vriendin achterna te springen.
Dan is er nog een derde figuur, Herman, gepensioneerd arts, die treurt om het verlies van zijn vrouw Héloïse. Die naam roept meteen de naam Abélard op. Héloïse en Abélard waren ook met elkaar verbonden als de twee helften van een schelp en ook zij raakten gescheiden, net als Herman en Héloïse.
Herman ziet bij een bezinepomp een meisje van een jaar of zestien, met een baby op haar arm. Hij geeft haar een lift en zet haar op haar verzoek ergens uit de auto. Daarna gaat hij toch weer naar haar op zoek.
Met sprongetjes door de tijd
In het tweede deel springen we over naar de jaren tachtig en dan zullen er nog delen volgen die zich afspelen in 1990, 1991, 1995-1999, 2003 en 2009. Herman vangt het meisje, dat Lilith blijkt te zijn op, samen met het kind dat ze bij zich heeft. Het huwelijk van Herman en Héloïse is altijd kinderloos gebleven.
Het kind krijgt de naam Vieux-Rose, of liever gezegd, het is de naam die ze zelf kiest en verder leef je vooral mee met haar. Lilith raakt wat op de achtergrond, maar ze blijft, door het begin van het boek wel steeds in je hoofd zitten. Ik had eigenlijk wel in de loop van het boek dichter bij haar willen komen, maar het grootste deel van het boek is eigenlijk het verhaal van Vieux-Rose, waarbij het begin aan de ene kant noodzakelijk is en andere kant er ook een beetje los van staat.
Wat er precies gebeurd is in de tijd dat Lilith en Violaine besloten om van de kliffen te springen, laat ik nu even in het midden, omdat het prettig is als je dat zelf ontdekt. Maar de gebeurtenissen hebben veel invloed op Lilith gehad en ze heeft moeite om richting te krijgen in haar leven en de verhouding tussen haar een Vieux-Rose (die ook zelf moeder wordt) is niet altijd gemakkelijk.
De schelpen voor en achter op het boek zijn wel tekenend voor het hele verhaal. Allereerst zijn het venusschelpen en de liefde speelt zeker een rol, maar liefde maakt niet alles gemakkelijk, het compliceert ook. Ook de verbondenheid met de ander zien we bij verschillende personages terug. Ook als de helften van een schelp uit elkaar raken, blijven ze bij elkaar horen.
Meisjes van krijt heb ik met plezier gelezen. Taverne heeft een mooie soepele stijl, met fraaie zinnen, waardoor je je makkelijk laat meevoeren. Ergens in het begin worden meeuwen vergeleken met neervallend papier, een vergelijking die me deed denken aan het lied 'Ze boog zo ver voorover' van Herman van Veen, maar daar zijn de meeuwen tekens van het geluk tussen de twee personen, hier maken de meeuwen ongerustheid wakker.
De schaduw van het verleden
In het hele boek hangt de schaduw van het verleden. De personages zullen daar onderuit moeten komen om verder te kunnen en het is de vraag of Vieux-Rose haar moeder zover krijgt.
Die zoektocht wil je als lezer wel meemaken, maar ik werd door dit boek niet zo meegevoerd als door Wolf. De verschillende delen zijn de stappen die je moet zetten om aan het einde te komen en binnen die delen was ik ook wel geboeid, maar de grote lijn was niet de hele tijd voelbaar en Lilith bleef me te veel op afstand, al is dat misschien ook juist wel goed. Ook tegenover de rest van de personages heeft Lilith een zekere afstandelijkheid.
Met Meisjes van krijt heb ik me niet verveeld en sommige passages zijn echt heel goed. Toch overtuigt het me niet op elk moment. Dat is ook weer niet zo erg, er zit genoeg goeds in het boek, maar stiekem had ik net iets meer van verwacht. Dat zal aan mij liggen.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten