Toen het mailtje van de uitgever binnenkwam, schrok ik even. Het onderwerp was: 'Fleur Bourgonje - In besloten kring'. Even schoot het door me heen dat de schrijfster overleden was en dat er in besloten kring afscheid van haar genomen was. Dat was gelukkig niet het geval: In besloten kring is de nieuwe roman van Fleur Bourgonje.
De hoofdpersoon is een vrouw die een zaterdag doorbrengt aan het strand: wandelen, wat gebruiken in een strandpaviljoen, de krant lezen. Ze heeft een relatie met een man die gebonden is. De laatste keer dat ze samen waren, hebben ze onenigheid gehad en daarna hebben ze elkaar een tijdje niet gezien. Maar die avond zal hij weer komen. Tenminste - hij houdt nog een slagje om de arm.
In liefde losgelaten
Dan leest ze in de krant dat hij overleden is. Onder zijn naam staat: 'In liefde losgelaten' en daaronder:
Geheel onverwacht gestorven onze dierbare, zorgzame echtgenoot, vader, schoonvader, grootvader, broer.
Hij is thuis, alwaar geen bezoek.Wij nemen in besloten kring afscheid.
De vrouw, zijn minnares, krijgt de schrik van haar leven. Officieel bestaat ze niet in zijn leven, voor de anderen, en nu zal ze niet eens afscheid van hem kunnen leven.
Ze kan alleen maar bezig zijn met wat ze net gelezen heeft. Ze stelt zich voor dat ze toch op bezoek zal gaan in het huis waar de overledene zich bevindt en ze herinnert zich hoe haar geliefde eerder niet goed werd toen ze in een vliegtuig waren gestapt. Hoe hij er weer uit moest en hoe het thuisfront ingelicht moest worden. Hoe zij daarbij een rol heeft gespeeld en meteen weer aan de kant moest gaan staan, zo gauw zijn officiële vrouw in zich kwam.
De vrouw tobt soms toch al met haar gezondheid en als ze een arts raadpleegt, geeft die haar altijd hetzelfde advies:
een correctie op de levenshouding die vrij, zo vrij mogelijk zou moeten zijn, in ieder geval zonder stress, en zonder angst. Dat vooral, zonder angst. 'Denk niet catastrofaal', zegt hij dan bij haar weggaan. 'Stop met die denkbeeldige rampen, loop er in ieder geval niet op vooruit. Reageer als ze zich voordoen. Maar roep ze niet op.'
Maar nu kan ze niet om de angst heen en het evenwicht is weg uit haar leven. Dat evenwicht was toch al lastig: ze heeft zowel een drang naar vrijheid als naar geborgenheid, maar nu wankelt alles en ze moet zich bezinnen op hoe het nu verder moet.
Hoe het verhaal afloopt, vertel ik maar even niet. Je moet dus zelf maar lezen of ze inderdaad aan durft te bellen bij het huis van haar geliefde en of ze zich staande kan houden in haar verdriet.
Stijl
In besloten kring is weer een typisch Bourgonjeboek. In de eerste plaats vanwege de poëtische stijl, de zingende zinnen, waaraan elk boek van haar te herkennen is. Het beschrijven van zaken die later een symbolische lading krijgen, de herhalingen waardoor het verhaal toch vooruit gaat en de nadruk op wat er binnen in het personage gebeurt. Daar speelt zich het werkelijke leven af.
De hoofdpersoon is een buitenstaander. Noodgedwongen. Veel van Bourgonjes personages zijn eenzaten, zowel op zoek naar vrijheid als geborgenheid. Met een hoofd vol herinneringen en verlangens, onzeker over wat er komt en koesterend wat er geweest is. En eigenlijk draaien al haar boeken om de liefde. Dat is zeker ook het geval in In besloten kring.
Het mysterie van de liefde
Aan het boek vooraf gaat een citaat van Oscar Wilde: 'The mystery of love is greater than the mystery of death.' Die beide mysteries komen samen in deze roman en ze hebben alles met elkaar te maken. En de vrouw moet er in haar eentje uit zien te komen. De relatie was geheim en zal nu voorgoed geheim blijven.
Na vanavond zal ze voorgoed een geheime verhouding hebben met de herinnering. De herinnering aan hem.
Hij zal doorleven in andermans verhalen, waarvan zij geen deel zal uitmaken en zij moet haar eigen verhaal op orde krijgen. Ze is schrijfster, dus ze zou er nog over kunnen schrijven, zegt ze tegen zichzelf:
Jij hebt het prijsgeven van de waarheid niet nodig, jouw leven met hem gaat niemand iets aan, hooguit schrijf je er een verhaal over, alsof het zich in je verbeelding heeft afgespeeld, alsof deze geschiedenis niet jou maar een verzonnen vrouw betreft, een voor iemand met jouw aard en inlevingsvermogen niet moeilijk vorm te geven personage -
Misschien hebben we dat boek wel in handen. Maar het onderscheid tussen wat werkelijkheid is en wat zich in de gedachten van de vrouw afspeelt is moeilijk te maken en misschien is dat ook niet belangrijk. In ieder geval is In besloten kring, weer een mooie steen in het oeuvre dat Fleur Bourgonje al zo lang aan het bouwen is.
Fleur Bourgonje, In besloten kring. Uitg. Magonia, 2025; 108 blz. € 21,95 (hardcover)
Eerder schreef ik over ander werk van Fleur Bourgonje.
