Na de periode dat ik mondelinge examens afneem bij de Staatsexamens heb ik altijd een hele lijst van boeken die, een enkele keer of meer keren, voorkomen op boekenlijsten en waarvan ik dus vind dat ik ze moet gaan lezen. Een van die boeken was dit jaar Na Mattias (2018) van Peter Zantingh, een auteur die me ook al ontgaan was.
Zantingh debuteerde in 2011 met Een uur en achttien minuten en schreef daarna De eerste maandag van de maand (2014). Na Na Mattias verscheen nog de roman Tussentijds (2022). Tussendoor verschenen nog wat non-fictiewerken, op het gebied van sport. Dat haal ik van de pagina die Wikipedia aan hem wijdt, want, zoals gezegd, ik las het allemaal niet.
De tekst op de achterkant van het boek begint met 'Mattias liep de deur uit en kwam niet meer terug.' Of Mattias verdwenen of dood is, wordt daarin nog in het midden gelaten, maar verderop wordt gesproken over 'een vroege dood'.
Acht verhalen
In het boek lezen we het verhaal van negen mensen wier leven geraakt heeft aan dat van Mattias. Sommigen stonden dicht bij hem, zoals zijn vriendin Amber, zijn grootouders en zijn ouders en er zijn ook mensen die hem maar oppervlakkig of zelfs niet kennen. Het boek begint en eindigt met Amber, daartussen ontmoeten we acht andere mensen, vanuit wier perspectief we hun persoonlijke verhaal te horen krijgen. De grootouders, Riet en Hendrik, delen een hoofdstuk, al is alleen Riet de vertelster. De meeste hoofdstukken zijn verteld in de ik-vorm; in enkele wordt gekozen voor een zij-verteller.
We krijgen een beeld van Mattias, een jonge man die vol plannen zit en van alles wil starten, maar het komt er meestal niet van. Het nieuwste plan is het starten van een koffiezaakje, samen met een vriend, Quentin. De koffietent zou Playlists moeten gaan heten en op de bon zou dan afgedrukt staan welke muziek de klant heeft gehoord tijdens het bezoek. Bij die plannen houdt Amber hem met de voeten op de grond. Daar ging hun laatste ruzie over.
Quentin krijgt een eigen hoofdstuk. Hij heeft al een heel verleden als militair. Na de dood van Mattias besluit hij te gaan hardlopen met een blinde man. Er zijn meer mensen wier leven een wending heeft genomen 'na Mattias'. Zo is zijn moeder, Kristianne, taalles gaan geven aan vluchtelingen en organiseert ze een etentje ten bate van Vluchtelingenwerk.
Nathan
In enkele hoofdstukken is aanvankelijk helemaal niet duidelijk wat de relatie is met het leven (of de dood) van Mattias, zoals in het hoofdstuk over Nathan, verhuurder van strandhuisjes, die een bijscholingsdag meemaakt. Hij is gek van treintjes en hij heeft een alcoholprobleem. Hij overnacht op de scholingsdag in een van zijn eigen huisjes. Pas later wordt duidelijk wie de beoogde huurders van het huisje waren en ook wie het zandkasteel op het strand gemaakt heeft.
Ik schrijf dit enkele weken nadat ik Na Matthias gelezen heb. Het hoofdstuk over Nathan is me misschien wel het best bijgebleven. De wending, die de levens van enkele anderen maken, zou hij in zijn leven misschien ook wel willen, maar het is de vraag of het ervan komt.
De andere kant
Hoe Mattias om het leven gekomen is, laat ik maar even in het midden. Wel schoot me meteen Het moois dat we delen van Ish Ait Hamou te binnen, dat overigens een jaar later dan Na Mattias verscheen. Net als in die roman wordt ook in Na Mattias 'de andere kant' van het verhaal belicht. Allemaal heel menselijk, maar misschien ook wel een beetje voorspelbaar. Ik blijf hier wat vaag, omdat ik niet te veel wil verklappen.
Peter Zantingh heeft een uitstekende pen en in elk hoofdstuk staan zinnetjes die ik wilde aanstrepen, omdat ze zo mooi geformuleerd zijn. Zijn boek is vaardig geschreven en goed gecomponeerd en toch overtuigt Na Mattias me niet helemaal. Er is eigenlijk weinig mis met de roman, maar toch word ik er niet door gegrepen. Waardoor het komt, is me niet zo goed duidelijk. Misschien ligt het net zo goed aan mij als aan het boek. In mijn hoofd wil het maar niet meer worden dan een aardig boek van iemand die goed kan schrijven. Daarmee doe ik het waarschijnlijk geen recht, maar in mijn beleving wordt het niet meer dan dat.
Een tikje tegen een leven
De verschillende hoofdstukken zitten verder allemaal goed in elkaar. Die van de mensen dicht bij Mattias helpen om hem te leren kennen, die van de andere mensen vind ik misschien nog interessanter, omdat je daaraan ziet hoe het leven van iemand die ver van je afstaat toch invloed kan hebben op het jouwe.
Willem Elsschot dichtte in 'Bij het doodsbed van een kind':
De aarde is niet uit haar baan gedreven
toen uw hartje stil bleef staan,
de sterren zijn niet uitgegaan
en 't huis is overeind gebleven.
De aarde draait door, ook na de dood van Mattias, maar sommige levens hebben tikje gekregen, zodat ze net een iets andere kant op zijn gegaan. Dat laat Na Mattias goed zien.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten